Nieuw in de scheplogvitrine!

Het zomerse weer van de laatste weken doet wel eens verlangen naar een koel biertje of een goed glas wijn. In de Scheplog vitrine ligt een aantal voorwerpen die hiermee te maken hebben.

Om bier of wijn uit een vat te tappen werd een zogenaamde tap (buis), voorzien van een kraan, in het spongat van het vat geslagen.De kraan is een eenvoudige stop, voorzien van een ronde opening en een handgreep.Door simpel de kraan te draaien kon de bier- of wijnkan weer worden aangevuld.

Vanaf de 15de eeuw werden tapkranen meestal in brons en geelkoper uitgevoerd.
Door hun robuuste uitvoering - uit één stuk gegoten - blijven ze tijdens hun verblijf in de bodem vaak ongeschonden.Omdat ze meestal incompleet werden weggegooid, worden bij opgravingen veelal losse tappen en/of kranen gevonden.

De handgrepen van de kranen werden vaak versierd, al dan niet met merken en initialen van de maker.De kraan op het schilderij van Gabriël Metsu is versierd in de vorm van een Franse lelie.
De tap is vrijwel identiek aan de 17e eeuwse tap, zoals aangetroffen in Amersfoort.
Dit exemplaar betreft een in brons uitgevoerd gegoten tap waarvan helaas de kraan ontbreekt.

Middeleeuwse schrootjes?!

Een wandje plaatsen in de achtertuin of een nieuwe schuur plaatsen? Tegenwoordig ga je even naar de locale bouwmarkt en haal je wat rabat. Rabat is namelijk niet alleen de hoofdstad van Marokko of korting in een winkel. Een ‘rabat’ is ook een houtenplank, die aan de ene kant is voorzien van een groef en aan de andere kant van een geschulpte rand (messing en veer). Hierdoor kunnen de rabatdelen in elkaar geschoven worden en kan je op een eenvoudige manier een houten wand aanleggen. Dat ze bij de bouwmarkten van vandaag de dag goed naar het verleden hebben gekeken, blijkt uit onze laatste vondst: rabat hout uit de 13e eeuw! De stukken rabat zijn onderin een oude waterput in het gebied ‘de Schammer’ gevonden en behoorden waarschijnlijk tot een (bij)gebouw of schuur van een boerenerf. Rest de archeologen nu de vraag hoe het rabat onder in de put terecht is gekomen…







De schutting langs onze parkeerplaats heeft - grappig genoeg - bijna dezelfde plankjes!

Taart!

Eén van onze projectarcheologen viert vandaag zijn verjaardag. Van harte!

Gezever?

In ons pand ligt een stapel zakken met grond. Schijnbaar achteloos in een hoek gegooid, zo lijkt het. Niets is minder waar: deze zakken met monsters - wat dat zijn het - wachten op hun beurt om gezeefd te worden. Bij het zeven worden vondsten aangetroffen die soms met het blote oog nauwelijks te onderscheiden zijn; zaden, pitten (voor botanisch onderzoek), brokjes houtskool (voor c14-dateringen) en soms ook zaken als glazen kraaltjes.

Proefsleuven

Ben net terug van een bezoekje aan het proefsleuven onderzoek in het buitengebied van Bunschoten. Het opgravingsteam is hier vanochtend begonnen; nog geen sporen en vondsten aangetroffen, maar wel een mooie bodemopbouw, met duidelijke verschillen tussen hoge (droge) en lage (natte) plekken in het landschap. En natuurlijk erg lekker zomerweer...

Middeleeuwse Vuvuzela's

Beïnvloed en wellicht aangemoedigd door het allesoverheersende geluid van het WK hebben wij onze scheplog-vitrine aangepast.
De bal ligt in het midden en de vuvuzela's liggen er links voor.
De middeleeuwse (pelgrimshoorn) gemaakt van witbakkende klei, de eigentijdse van plastic . De pelgrimshoorns werden in de Middeleeuwen gebruikt tijdens het tonen van relieken en bij processies. Net als in de stadions van nu, moet ook toen een oorverdovend geluid geklonken hebben.
Nu maar hopen dat deze Oranje-gekte het spel op positieve wijze zal beïnvloeden!

BBQ

Bij de opgraving in Hoogland, waar we afgelopen week al over berichtten, hebben we een leuke vondst gedaan. Een plak gebakken klei met gaten blijkt een scherf te zijn van een rooster dat gebruikt is in een oven. Het fragment dateert uit de IJzertijd (800 v. Chr-0). In die periode werden ovens gebruikt die bestonden uit een constructie waarop een dergelijk rooster werd gelegd. Onder het rooster was het vuur, en op het rooster zelf werden de te bakken voorwerpen gelegd. Vandaar ook dat één zijde van het fragment brandsporen bevat (zie onderste foto); dit was de onderkant van het rooster en is geblakerd door het vuur. Wat er in deze oven gebakken is kunnen we niet meer zeggen: het kan een pottenbakkersoven geweest zijn, of een broodoven, of is het toch een IJzertijd-barbecue?

Eindelijk!

Eindelijk weer neer buiten! Deze kreet hoorden we de opgravingsploeg vorige week door het pand roepen toen we gingen beginnen in Hoogland, en toen we hoorden dat we ook snel in Bunschoten een onderzoek gaan doen. Niet dat de opgravers zich verveeld hebben de afgelopen tijd: in de winter hebben we zoveel opgegraven dat een periode van uitwerking hard nodig was. Zuur was alleen het feit dat het mooie weer inmiddels aangebroken was, en dat de veldwerkers juist toen binnen moesten zitten. Zeker als je bedenkt hoe de omstandigheden afgelopen winter waren; de foto spreekt voor zichzelf......

Veiligheid voor alles

Het was weer tijd voor de jaarlijkse veiligheidscursus en met z'n allen hebben we geleerd hoe we elkaar eerste hulp kunnen verlenen bij ongevallen. Beademing en reanimatie hebben we geoefend op een pop, maar verbanden aanleggen werd geoefend op ... inderdaad: de stadsarcheoloog zelf.

Waterput

Afgelopen week zijn we begonnen met een tweedaagse opgraving in Hoogland. Iemand wilde iets bouwen op een terrein waar hoge archeologische verwachting voor is. En niet voor niets: er zijn bewoningssporen uit de Prehistorie aangetroffen! Er bleek een aantal paalsporen en ontgravingen uit de Late IJzertijd/Inheems Romeinsetijs te zitten, waaronder een waterput. Onderin de put was nog een houten, van oorsprong vierkante bak zichtbaar (zie foto). Door druk van het zand is de houten bak enigszins vervormd.