Posts tonen met het label lopende zaken. Alle posts tonen
Posts tonen met het label lopende zaken. Alle posts tonen

maandag 4 augustus 2025

Aagje is weer terug

Eind vorige week kregen we het bericht dat we Aagje weer konden ophalen. En dat hebben we natuurlijk meteen gedaan, want wij misten haar enorm. Een vrolijk weerzien, Aagje heeft gelukkig weer wat kleur op haar gezicht. Vanaf nu zit ze weer voor het raam van het Centrum voor Archeologie. Kom je snel weer eens bij haar langs?



dinsdag 29 juli 2025

Met droge voeten

Vandaag hebben we onze archeologische rondwandeling door de binnenstad van Amersfoort met enkele collega's uit het stadhuis gedaan, waarbij ze te zien krijgen hoe op bepaalde plekken in de stad archeologische onderzoeksresultaten in het stadsbeeld zichtbaar zijn gemaakt. Of zelfs 'beleefbaar', zoals hier in het Zocherplantsoen Noord, waar enkele enthousiaste deelnemers de brug nemen om met droge voeten een archeologische waterloop over te steken. 



vrijdag 18 april 2025

Rommelenburg boven water

 


Aan de Muurhuizen zijn door ons delen van de fundering van de middeleeuwse verdedigingstoren Rommelenburg en de eerste stadsmuur blootgelegd. We keken mee bij het vervangen van de kademuur. Dit leverde een van de belangrijkste archeologische ontdekkingen in Amersfoort van de afgelopen jaren.

Het onderzoek aan de funderingen bevestigt namelijk dat Rommelenburg gebouwd is als onderdeel van de eerste stadsmuur, zo rond 1300, en oorspronkelijk functioneerde als verdedigingswerk. Het is namelijk gebouwd met dezelfde bakstenen als de eerste stadsmuur. Samen met het bekendere Tinnenburg vormde het de verdediging van de waterpoort over de Kortegracht. Dit is enigszins vergelijkbaar met de huidige Monnikendam in Amersfoorts tweede stadsmuur.

Bovenstaande werd wel vermoed, maar bewijzen waren er niet voor: Rommelenburg is in 1848 gesloopt en er zijn geen afbeeldingen van het pand bekend. Mattijs Wijker, de archeoloog die bij dit onderzoek betrokken is, was benieuwd of er nog resten van Rommelenburg in de grond zaten.  

“Het enige wat er nog kon zijn, was de fundering.”




Deze ontdekking geeft nieuw inzicht in de opbouw en het verdedigingssysteem van Amersfoort in de 14de eeuw, de ontstaansgeschiedenis van Rommelenburg en de structuur van de eerste stadsmuur. De fundering was maar kort zichtbaar en is inmiddels weer afgedekt. 

Binnenkort wordt ook een deel bij de brug over de Kortegracht ontgraven. Zo kunnen we verder onderzoek doen naar de relatie tussen Rommelenburg en de stadsmuur.

Bijzondere middeleeuwse vondst | Gemeente Amersfoort

Stadsarcheloog ontdekt fundering middeleeuwse Rommelenburg: 'Ik had de hoop al opgegeven' - Nieuwsplein33

Verdwenen middeleeuwse toren Rommelenburg duikt op in hartje Amersfoort - RTV Utrecht

Funderingen middeleeuwse verdedigingstoren Rommelenburg blootgelegd - Nieuws uit de regio Amersfoort




vrijdag 20 december 2024

We zijn gesloten

Onze expo is tijdens de kerstvakantie gesloten. Dus zowel op woensdag 25 december , vrijdag  27 december, woensdag  1 januari en vrijdag 3 januari.


Vondst van de Maand

De kinderschoen die in december Vondst van de Maand was, is ook in januari nog te zien. 

vrijdag 27 oktober 2023

Schatkist (deel II)



 
Vorige week begonnen we vol enthousiasme met het couperen van het crematiegraf. Nu we de helft van het graf er uit hebben gehaald, blijkt dat alleen de onderste 10 cm van het graf bewaard is gebleven. Dat is jammer, want daarmee is de kans op bijzondere vondsten zoals een urn of metalen grafgiften een stuk kleiner. Maar ook zonder zulke goodies blijft dit graf een belangrijke vondst. Wij gaan even enthousiast als voorheen door met het uitgraven. Hierbij verzamelen we alle stukjes verbrand bot. Dat kunnen we laten analyseren en wie weet komen we dan nog het een en ander te weten over de persoon die hier is gecremeerd. Maar ook om te bepalen hoe oud het graf is aan de hand van een koolstofdatering, komt het verbrand bot goed van pas.

maandag 16 oktober 2023

Schatkist

De afgelopen maanden stond er een grote houten kist in het Centrum voor Archeologie, met daarin een duizenden jaren oud crematiegraf. Dit graf is gevonden tijdens de opgraving aan de Leusderweg; toen is besloten om het graf 'en bloc' te lichten zodat het op kantoor rustig onderzocht kan worden.

Deze week hebben we de kist geopend. Eerst is het graf voorzichtig van de bovenkant schoongeborsteld, zodat de verschillende vullingen goed zichtbaar werden. Daarna is een kwart van het graf voorzichtig uitgelepeld, om het graf ook in doorsnede te kunnen onderzoeken. Daarbij vonden we al veel stukjes verbrand bot (crematieresten) en wat houtskool.
De komende week gaan we aan de slag met het volgende kwart van het graf en komen er hopelijk nog meer vondsten tevoorschijn. Ook hopen we dan meer over de opbouw van het graf te weten te komen.







maandag 2 oktober 2023

We hebben vandaag met Team Archeologie een werkbezoek gebracht aan Nationaal Monument Kamp Amersfoort. Bedankt Floris van Dijk, voor de indrukwekkende rondleiding en verhalen.






maandag 2 november 2020

Maandagochtendgevoel



Zou het geregend hebben, afgelopen weekend?
 

dinsdag 27 oktober 2020

Bezoek het Archeologisch Centrum nu digitaal



Helaas is de expositie in verband met Corona / Covid19 nog even gesloten, maar u kunt ons wel ONLINE bezoeken via www.archeologischcentrum.com om bijvoorbeeld meer te weten te komen over Aagje, opgravingen rond Amersfoort en de Vondst van de Maand.

We zullen deze online versie van het Archeologisch Centrum de komende tijd verder uitbouwen, zodat er steeds meer en nieuwe dingen te zien zijn. archeologischcentrum.comwww.archeologischcentrum.comwww.archeologischcentrum.com

maandag 26 oktober 2020

Hoogste punt is bereikt

De storthoop bij de opgraving heeft inmiddels het hoogste punt bereikt. Als het een gebouw was geweest hadden we er een vlag op gezet...

maandag 6 januari 2020

Gelukkig Nieuwjaar!

Rond 1 januari wordt nog wel eens het flauwste archeologengrapje ooit gebezigd: gefeliciteerd, alle archeologische resten en vondsten zijn weer een jaartje ouder geworden!


Tijd voor serieuzere zaken: de medewerkers van het CAR wensen je een gezond en gelukkig 2020 toe. We hebben weer allerlei leuke plannen voor dit jaar en hopen je te zien bij onze opgravingen of bij de evenementen en open middagen die we organiseren. Dat we maar weer veel archeologisch plezier mogen beleven dit jaar!







donderdag 29 augustus 2019

Inspectie

Onze jaarlijkse inspectie heeft vandaag plaats gevonden. Alles was goed, we mogen ons certificaat behouden! Hoera!

maandag 26 augustus 2019

Verrassende vondst bij de Bisschopsweg


Op dinsdag 20 augustus 2019 werden wij gebeld door de mensen die het riool bij de Bisschopsweg aan het vervangen zijn. Ze waren op baksteen gestuit. Na enig graafwerk en wat schoonmaken bleek het een ongeveer 1,5 m brede overkluizing te zijn uit het eind van de 19de eeuw of het begin van de 20ste eeuw.

Via onze mobiel was het lastig te zien wat deze overkluizing kon zijn; een duiker onder de al zeer oude Bisschopsweg door? Of was het toch een riool? Maar waar ging dat riool dan naartoe? 

Gelukkig hebben we oude kaarten tot onze beschikking waar al snel uit bleek dat er wel degelijk een gebouw heeft gestaan precies op de plek waar de overkluizing naartoe liep. Tot aan 1914 heeft hier namelijk blekerij De Luiaard gestaan (zoals ook op de kaart uit 1888 is te zien). In de blekerij werd wasgoed, garen en weefsel gebleekt. Het textiel kreeg weer een heldere en frisse kleur. In eerste instantie werd het wasgoed op een bleekweide uitgespreid. Later ging men chemische processen inzetten om het bleken te versnellen. Het textiel werk behandeld met loog en samen met potas in koperen ketels  gekookt met aanvankelijk turf als brandstof. Vervolgens werd het gespoeld en gewrongen, alvorens het op de bleekweide uit te spreiden. De potas werd later vervangen door bleekloog. De na het logen eventueel aanwezige kalkresten werden verwijderd door het textiel te behandelen met verzuurde melk (melken of zuren genoemd). Vanaf 1784 begon men ook verdund zwavelzuur (soms ook zoutzuur) in plaats van zure melk toe te passen. Eventueel werd de textiel, na het zuren en spoelen, nog met blauwsel behandeld. Dit afgewerkte loog en zuur werd uiteindelijk op het oppervlaktewater geloosd, wat vanzelfsprekend zorgde voor veel verontreiniging.
Probeerde men de eigen bleekvelden ten noorden van de blekerij te ontzien en heeft men via een afvoer onder de Bisschopsweg door het vieze water op de andere weilanden willen lozen? Tja, vroeger keek men niet zo nauw.

maandag 12 augustus 2019

Interview met onze onderzoeker Henk

onlangs in de zaterdagbijlage van de Amersfoortse Courant; een interview met onze eigen skeletonderzoeker Henk de Boer.

dinsdag 16 april 2019

Spannende vondsten aan de Emiclaerseweg




Twee weken wordt er nu gegraven door de Amersfoortse stadsarcheologen op een plek waar binnenkort nieuwbouw zal verrijzen. Dertig jaar geleden is, voorafgaand aan de bouw van de wijk (Zielhorst/Kattenbroek),  de andere kant van de Emiclaerseweg archeologisch onderzocht. Hier vonden de Amersfoortse archeologen toen resten van prehistorische huizen en een crematiegrafveld uit de Romeinse tijd. Redenen genoeg dus om ook een opgraving te beginnen, nu aan de westkant van de weg.

Hier vonden de archeologen sporen van huizen en hooimijten, uit de 10e en 11e eeuw. Een grote zeldzaamheid in Amersfoort en omgeving, want uit deze periode zijn bijna geen vondsten bekend.

Op de foto zie je archeologen bij de vondst van mogelijk een oven of een haardplaats: het ronde verschijnsel, enigszins oranje van kleur, op de voorgrond.

De archeologen hebben nog enkele dagen om hun onderzoek ‘in het veld’ af te ronden, daarna gaat de puzzel binnen verder.


kijk hier voor een korte reportage door de Amersfoortse Courant

 

maandag 15 april 2019

Archeologische Beleidskaart geactualiseerd

Het college van B&W heeft onlangs de geactualiseerde versie van de Archeologische Beleidskaart voor de gemeente Amersfoort vastgesteld. De kaart geeft een geactualiseerd en verbeterd beeld van de archeologische waarden en verwachtingen binnen Amersfoort. Op de kaart zijn de vijf categorieën terreinen weergegeven, die aangeven hoe groot de kans is op archeologische sporen en vondsten in de bodem: 1. rijks- en gemeentelijk monumenten; 2. gebied met hoge archeologische waarde; 3. gebied met een hoge archeologische verwachting; 4. gebied met een middelhoge archeologische verwachting; 5. gebied met een lage archeologische verwachting. De geactualiseerde kaart zal worden gebruikt bij planbeoordelingen en vergunningverleningen om aan te geven in hoeverre archeologisch onderzoek van het betreffende terrein nodig is.

Door de onderzoeksresultaten van de afgelopen tijd te gebruiken, is de archeologische beleidskaart verfijnd en aangevuld. De kaart is in grote lijnen gelijk gebleven, enkele terreinen hebben een hogere verwachting gekregen (bijvoorbeeld de Grebbelinie en Kamp Amersfoort) of een lagere verwachting (bijvoorbeeld bij de Bernhardkazerne). Resten uit de Tweede Wereldoorlog hebben extra aandacht gekregen.

Nieuw is ook dat voor terreinen die zijn opgegraven of waarvan bewezen is dat deze geen
archeologische resten (meer) bevatten de onderzoeksplicht is komen te vervallen.



woensdag 17 oktober 2018

Dendrochronologisch onderzoek


Vier tafels vol! Zoveel houtvondsten vinden we niet vaak in Amersfoort. Deze vondsten zijn afkomstig van de opgraving aan de buitenplaats Kouwenhoven. Omdat we graag willen weten wanneer de buitenplaats gebouwd is - en wanneer er bijvoorbeeld verbouwingen hebben plaatsgevonden - hebben we besloten de hulp van een dendrochronoloog in te roepen.

Dendrochronologie, ook wel bekend als jaarring(en)onderzoek, is de wetenschapsdiscipline die zich bezighoudt met het dateren van houten voorwerpen of archeologische vondsten aan de hand van in de voorwerpen herkenbare groeiringen. Bomen krijgen elk jaar een jaarring en de dikte van de ring is onder andere afhankelijk van het klimaat. Kortom, in de jaarringpatronen van bomen komen twee variabelen samen: tijd en klimaat.

Klimatologische groeiomstandigheden bestrijken doorgaans een groot gebied en de overeenstemming tussen individuele bomen uit eenzelfde regio resulteert in een sterke gelijkvormigheid van het jaarringenpatroon.

Door deze patronen te vergelijken met al gedateerde patronen kunnen houten voorwerpen soms tot op het jaar nauwkeurig worden gedateerd.

Samen met de dendrochonoloog van BAAC bv hebben we gisteren een dag lang gemeten, geteld en gezaagd. Hieruit bleek dat er enkele houtvondsten zeer geschikt zijn voor dendrochronologisch onderzoek!

Binnenkort gaan we bepalen van welke voorwerpen we precies willen weten hoe oud ze zijn.

maandag 13 augustus 2018

Kom naar opgraving Kouwenhogen



Ons opgravingsteam graaft op dit moment aan de Coelhorsterweg, achter boerderij Kouwenhoven. Hier stond ooit een buitenplaats. Uit archiefonderzoek blijkt dat het huis stamt uit de 17e eeuw en in 1858 is afgebroken. Er zijn geen afbeeldingen van dit huis bekend.


Door het archeologisch onderzoek weten we nu hoe groot het was, dat een groot gedeelte uit hout was opgetrokken en dat er om het huis een brede gracht lag.



Op woensdag 15 augustus van 11.00 – 14.00 uur is er gelegenheid de opgraving te bezoeken.


De opgegraven resten van de buitenplaats zijn - voor een goed overzicht – dan te bekijken vanaf een verhoging. De archeologen geven tekst en uitleg.




Route: ga vanaf de Bunschoterstraat de Coelhorsterweg op. Ga na circa 700 m rechtsaf een onverharde (met jonge boompjes omzoomde) weg op. Na circa 200 m bevindt zich aan de rechterkant de opgraving.




Adres: Coelhorsterweg 38-40

vrijdag 8 juni 2018

Wil jij zelf een keer tegeltjes maken?

kom dan op woensdag 13 juni naar onze Open Dag.

of ga je liever kralenkettingen knutselen, een gezicht reconstrueren of middeleeuwse spelletjes doen? Dat kan ook. En nog veel meer! (kijk hier voor het hele programma)

Open dag

woensdag 13 juni 11:00 -17:00

Centrum voor Archeologie 

Westsingel 46
3811 BB Amersfoort
033-463 7797

donderdag 31 mei 2018

13 juni opendag bij de stadsarcheologen



Nieuwsgierig naar Aagje?
kom dan naar de OPEN DAG bij de stadsarcheologen
Woensdag 13 juni 11-17 uur
 
Centrum voor Archeologie,
Westsingel 46 te Amersfoort
 
'Aagje' woonde in Amersfoort in de 17de eeuw. Zij lag begraven op het kerkhofje bij de Sint Rochuskapel op het hofje Armen de Poth, waar pestlijders werden verzorgd. Ook Aagje is wellicht gestorven aan de pest, zij was pas circa 25 jaar.

Enige jaren geleden is zij tijdens een opgraving gevonden door de Amersfoortse stadsarcheologen. Via gezichtsreconstructie is zij tot ‘leven’gekomen en bij het Centrum voor Archeologie te zien.


Een dag na de officiële opening van de nieuwe huisvesting van de stadsarcheologen van Amersfoort stellen zij het Centrum voor Archeologie open voor alle geïnteresseerden.


Jong en oud is gedurende de hele dag (11:00 - 17:00) welkom de nieuwe werkplaats en het open depot te bezoeken. Praat met archeologen en vrijwilligers over vondsten, restauratietechnieken en archeologisch onderzoek in Amersfoort. Puzzel met scherven een oude pot in elkaar en voel je archeoloog! Pik één van de korte lezingen mee of bezoek ze allemaal.Toegang is gratis.



Programma voor jong en oud:
doorlopend tussen 11:00 en 17:00


korte lezingen over:
- archeoloog Timo d'Hollosy vertelt over de opgraving en reconstructie van Aagje;
- archeoloog Francien Snieder bespreekt de pest in Amersfoort;
- archeoloog Maarten van Dijk vertelt over eten in de 17de eeuw,

rondleidingen door de expositie en werkruimte met uitleg over de vondsten en diverse archeologische werkzaamheden door de archeologen, medewerkers en specialisten van het Centrum voor Archeologie,     

workshops voor kinderen:
- puzzelen aan scherven;
- middeleeuwse kralenketting maken;
- 17de – eeuwse spelletjes;
- delfsblauwe tegeltjes maken;
- reconstrueren van een gezicht op plastic schedel;


Centrum voor Archeologie

Westsingel 46
3811 BB Amersfoort
033 - 463 77 97