Rinkelbel is Vondst van de maand Mei

Deze maand is een benen rinkelbel als Vondst van de Maand te zien in de expositie van Centrum voor Archeologie aan de Westsingel. Het voorwerpje is in 1996 bij een opgraving aan de Kamp gevonden. Het is een stuk speelgoed voor baby’s en hele jonge kinderen dat we nu eigenlijk niet meer kennen: rammelaars, bijtringen en fluitje inéén. Het gevonden exemplaar had zelfs een paar metalen belletjes eraan.

Vondst van de Maand: dominostenen

 

Opgravingen in Amersfoort hebben tot nu toe twee dominostenen opgeleverd. Het weerspiegelt bij lange na niet hoe populair dit spel eeuwenlang is geweest – en nog steeds is. Het is overal op de wereld gespeeld.

Eén van beide stenen is gevonden in een beerput behorende bij een huis aan de Grote Koppel. De domino is gemaakt van het gewei van een edelhert.

De andere steen is afkomstig uit de resten van boerderij De Geer / Middelhoef, die ooit lag waar nu bedrijventerrein De Isselt te vinden is. Deze steen is gemaakt van dierenbot.

Hoe oud het spel is, hoe het wordt gespeeld en waar de naam vandaan komt, dat kan je deze maand te weten komen op het Archeologisch Centrum aan de Westsingel 46. We zijn iedere woensdagmiddag tussen 14:00 en 16:30 open voor publiek. Je kunt hier net informatieblad downloaden. 

Vondst van de maand oktober

Bij de opgraving in Kouwenhoven is een afgetrap kinderschoentje tevoorschijn gekomen. Bij de restauratie ervan (het schoentje lag in meer dan 20 stukken uit elkaar, omdat het garen waarmee het schoentje in elkaar is genaaid, in de bodem is vergaan) bleek dat alle onderdelen nog aanwezig waren... op één essentieel deel na. 


Kom op woensdagmiddagen tussen 14:00 en 16:30 uur naar het Centrum voor Archeologie aan de Westsingel 46 in Amersfoort en bekijk de Vondst van de Maand met eigen ogen.

Dit weekend: Open Monumentendag

Komend weekend zijn de jaarlijkse Open Monumentendagen. Het Centrum voor Archeologie doet hier uiteraard aan mee en ook dit jaar zijn we weer op zaterdag én zondag geopend.

Het thema is 'Plekken van Plezier' en dat sluit mooi aan bij ons onderzoek van het landhuis Kouwenhoven. Wil je iets over de resultaten van dat onderzoek horen en de vondsten zien? Of wil je het verhaal horen achter de tegels in de Vondst-van-de-Maand-vitrine? De oudste vondst uit de binnenstad van Amersfoort bewonderen? Ben je nieuwsgierig naar het verhaal van Aagje? Dit en nog veel meer valt er dit weekend te beleven. We hebben ook speciale kinderactiviteiten.




Zaterdag zijn we open van 10 tot 17 uur en zondag van 12 tot 17 uur. Tot dit weekend bij het Centrum voor Archeologie aan de Westsingel 46!

Open Monumentendag Amersfoort
Open Monumentendag Amersfoort - Centrum voor Archeologie

Een gespietst verleden: Lanspunt

Een 16de-eeuwse lanspunt is vondst van de maand augustus

In 2008 werd bij de opgraving op de Appelmarkt in Amersfoort een ijzeren lanspunt gevonden. Hoe is dit bijzondere exemplaar hier terecht gekomen? Wie heeft hem achtergelaten en waar is hij mogelijk voor gebruikt?

Deze – en andere vragen – staan deze maand centraal bij de vondst van de maand. Kom op woensdagmiddag tussen 14:00 en 16:30 uur naar het Centrum voor Archeologie aan de Westsingel 46 in Amersfoort en bekijk de Vondst van de Maand met eigen ogen.

Circulaire economie in de Middeleeuwen

Vaten waar bier of wijn in werd vervoerd, kregen na gebruik een tweede leven als waterput.Vondst van de Maand juli is zo’n vat: in de 14^de/15^de eeuw een waterput en weer in oude glorie hersteld door de stadsarcheologen. De hele maand juli te zien bij het CAR, Westsingel 46.

Open: woensdagmiddag van 14.00 tot 16.30 uur

Nieuwe Vondst van de Maand: Een gewichtige zaak

Niet voor de eerste keer afgelopen jaren is de Vondst (of eigenlijk Vondsten) van de Maand afkomstig van de grote opgraving aan de Stovestraat uit 2016. Op deze plek was vanaf de 16^de eeuw Herberg De Valk gevestigd. Hier werden in totaal vijf gewichten gevonden: drie blokgewichten, een muntgewicht en een sluitgewicht.

Aan de hand van eerdere Vondsten van de Maand van de opgraving aan de Stovestraat (Champagnefles, bord etc.) konden we al concluderen dat het een gezellige boel was in de herberg. Aan de hand van deze vijf gewichten weten we nu dat er in de herberg – behalve veel minder serieuze – ook serieuze zaken werden gedaan.

De gewichten tonen namelijk aan dat de herberg ook een middelpunt was van (inter)nationale handel. De gewichten werden bijvoorbeeld gebruikt voor het controleren van de waarde van geld. Of om medicijnen of dure kruiden en specerijen te wegen. Van wie de gewichten geweest zijn, weten we niet. Waren ze van een handelaar of van de waard zelf? Zoals de waard was, vertrouwde hij misschien niet zijn gasten...

Wilt u de Vondst van de Maand met eigen ogen zien, kom dan op woensdagen tussen 14:00 en 16:30 naar het Centrum voor Archeologie aan de Westsingel 46 in Amersfoort.

De helft van een houten bord is februari's Vondst van de Maand

Een bord in de beer. Vies, maar heel bijzonder!


In 2016 heeft op het terrein tussen de Stovestraat en Valkestraat uitgebreid archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Inmiddels is het terrein bebouwd met woningen. Uit een van de beerputten kwam de helft van een houten bord tevoorschijn. Voor Amersfoort een unieke vondst! Wij leggen graag uit waarom.


Uit het onderzoek is gebleken dat het bord uit de periode tussen 1300 en 1425 komt. Het bord is dus ongeveer 700 Jaar oud! Alleen dat maakt het al een bijzondere en zeldzame vondst. In die tijd werd meestal uit kommen en diepe borden gegeten en vaak werd zelfs een stuk brood als bord gebruikt. Borden en kommen werden ook van aardewerk en metaal gemaakt. Een plat houten bord uit de 14e eeuw is dan ook heel bijzonder.


En er is nog een reden waarom het heel bijzonder is om zo’n oud houten bord te vinden. Heel veel houten voorwerpen die kapot gingen of niet meer bruikbaar waren, zullen in het haardvuur verdwenen zijn. En houten voorwerpen die in de grond terecht komen, zullen na verloop van tijd verteren en wegrotten. En dit bord is wel bewaard gebleven!


Ons bord is 3,5 meter onder straatniveau gevonden, onderin een oude beerput met ongeveer 2 meter oude poep. Het opgraven was dan ook een nat en stinkend karwei. Zeldzaam en bijzonder dus. Daarom zijn we trots op ons Amersfoortse houten bord, ook al is het maar een halve!


Kom op woensdagmiddag tussen 14:00 en 16:30 uur naar de Westsingel 46 en bekijk de Vondst van de Maand met eigen ogen.

Vondst van de Maand Augustus: een 'mysterieus"Wiel

Wie is de uitvinder van het wiel? Dat is een vraag die mensen al eeuwenlang bezighoudt. Archeologen van deze tijd zijn er inmiddels van doordrongen dat er niet één plek is waar het wiel is uitgevonden, maar dat op verschillende plaatsen in de wereld men deze uitvinding heeft gedaan. De laatste jaren zijn bij opgravingen prehistorische wielen gevonden. Deze zijn niet zomaar in de bodem terecht gekomen, maar waren offergaven in het veen.

Het wiel dat gevonden is in Amersfoort - en dat in de maand augustus Vondst van de Maand is – raakte rond 1375 in de grond. Samen met vele honderden vondsten is het terecht gekomen in de drenkplaats die zich daar in de 14^de eeuw op de Hof bevond. Het is een verzameling voorwerpen, met bijvoorbeeld tientallen dobbelstenen, van een heel bijzondere samenstelling, die heel lastig te verklaren is als louter afval van een markt of jaarmarkt, maar eerder lijkt op een bewuste handeling, een ‘rituele depositie’. Heeft het misschien te maken met de boetepreken van Geert Grote (Moderne Devotie), die hij ook hier in de stad heeft gehouden zo rond die tijd, waarin hij zich fel afkeerde tegen wereldse geneugten, zoals gokspelletjes, dronkenschap en gulzigheid.

Is het wiel ook onderdeel van de rituelen geweest die zich mogelijk op de Hof hebben afgespeeld rond 1375? Opvallend aan het wiel is dat het geen slijtage door gebruik vertoont.

Kom zelf kijken in de nieuwe expositieruimte van de stadsarcheologen op Westsingel 46 en hoor daar meer over dit mysterieuze wiel!

Open woensdag van 14.00-16.30 uur, toegang gratis

Vondst van de Maand juli

Glasspecialist Wilma van den Heuvel koos voor de vondst van deze maand enkele bijzondere glasresten die vele jaren geleden gevonden zijn bij een archeologisch onderzoek op de plek van onze nieuwe huisvesting aan de Westsingel. Er zat hier namelijk rond 1700 een glasblazerij in het (voormalige) kloosterpand de Observant.




Glasblazers aan de Westsingel

Op en rond de glasoven werden talrijke glasresten, glasslakken en stukken van een smeltpot gevonden, samen met vele vormeloze brokken, staafjes helder, wit, of gekleurd glas, druppels en pegelachtige vormen. Het materiaal lijkt erop te duiden dat er uitsluitend drink- en sierglas vervaardigd werd.

De vondsten laten zich prachtig combineren met historische bronnen. Uit de Amersfoortse archieven is bekend dat er in 1693 aan de Westsingel een glasblazerij is opgericht. De glasblazerij zou voornamelijk luxegoederen gaan produceren. Om de opening te vieren hebben de blazers een ‘kroonlamp’ (kroonluchter) voor het stadhuis vervaardigd, die feestelijk onthuld werd in het bijzijn van diverse hoogwaardigheidsbekleders en de medewerkers van het glashuis.


de glasresten uit de glasblazerij aan de Westsingel zijn de hele maand juli als Vondst van de Maand te zien bij het Centrum voor Archeologie.



Vondst van de MaandDe Amersfoortse stadsarcheologen doen voortdurend leuke vondsten. Inmiddels beschikken ze over een hele verzameling voorwerpen waar vaak de mooiste, gekste en spannendste verhalen aan vast zitten. Verhalen die niet verloren mogen gaan. Om méér mensen hiervan te laten meegenieten, wordt iedere maand een bijzondere, grappige of actuele vondst uitgekozen tot 'Vondst van de Maand'. Het voorwerp krijgt een aparte plek in de expositie en het bijbehorende verhaal wordt door de medewerkers van het Centrum voor Archeologie verteld.

Kom langs
Het Centrum voor Archeologie aan de Westsingel 46 te Amersfoort is elke woensdagmiddag van 14.00-16.30 uur geopend voor iedereen die geïnteresseerd is in de geschiedenis van Amersfoort, voor iedereen die houdt van archeologie en voor iedereen die vragen heeft over eigen vondsten uit achtertuin, buurt of vakantie. In het pand is naast de 'Vondst van de Maand' en de expositie van vele andere voorwerpen uit de Amersfoortse bodem ook een deel van de binnenwerkzaamheden, zoals restauratie en conservering, permanent voor het publiek zichtbaar gemaakt. Toegang is gratis.