Deze week zal de nieuwe Omgevingswet in Amersfoort ingaan. Archeologie valt daar ook onder. Er is hard gewerkt aan deze wet en er zijn nieuwe Archeologische Beleidskaarten gemaakt. Beleidsarcheoloog Sanne heeft het team een voorproefje gegeven.
Deze maand is de Vondst van de Maand de spinsteentjes. Regelmatig worden tijdens opgravingen spinsteentjes gevonden. Deze kleine objecten dienden als gereedschap bij het handspinnen en vormen één van de meest directe aanwijzingen voor textielproductie uit het verleden. De spinsteentjes die hier centraal staan speelden een essentiële rol bij het maken van draad, een basisvoorwaarde voor vrijwel alle textiel.
Wij zijn nog steeds aan het nagenieten van de Nationale Archeologiedagen van afgelopen weekend. Niks is leuker dan onze kennis delen met jullie. Bedankt voor jullie komst en tot volgend jaar!
Vrijdag 26 juni is Centrum voor Archeologie gesloten i.v.m. de hitte. Volgende week zijn wij op woensdag- en vrijdagmiddag weer open tussen 14:00u en 16:30u. Hou je koel en let goed op elkaar!
%20-%20kopie.jpg)
Wat begon als een archeologische vondst onder een fietsenstalling in 2002, groeide uit tot een fascinerende historische zoektocht. Onder de grond bleek een 17e-eeuws slachtoffer van de Zwarte Dood verborgen te liggen. Dankzij geavanceerd forensisch onderzoek en uitzonderlijk vakmanschap kreeg zij in 2016 opnieuw een gezicht. De naam Aagje werd sindsdien onlosmakelijk verbonden met deze indrukwekkende reconstructie, die uitgroeide tot het boegbeeld van het Centrum voor Archeologie aan de Westsingel.
Tien jaar na haar wedergeboorte is haar volledige verhaal nu voor het eerst op schrift gesteld. In dit rijk geïllustreerde boek neemt u een unieke kijk achter de schermen van archeologie, wetenschap en reconstructiekunst. Volg de zoektocht van skeletvondst tot levensechte reconstructie en ontdek wat Aagjes botten vertellen over een leven vol ziekte, ontberingen en veerkracht.
Het boek Aagje – opgraving en reconstructie van een 17e-eeuws pestslachtoffer in verschenen in de reeks Amersfoort onder Ons en is voor €5,- te verkrijgen bij het Centrum voor Archeologie (Westsingel 46 te Amersfoort, open op woensdag- en vrijdagmiddag tussen 14:00 en 16:30 uur)
Dit weekend is het eindelijk zo ver: de Nationale Archeologiedagen! Wij kijken er enorm naar uit. Onze activiteiten zijn allemaal volgeboekt, bedankt voor alle aanmeldingen! Naast de activiteiten organiseren we vrijdag- en zaterdagmiddag ook open middagen. Ben je nieuwsgierig waar de stadsarcheologen van Amersfoort zich mee bezig houden? Misschien heb je een eigen vondst waar je meer over wilt weten? Of heb je zin om aan de knutseltafel wat moois te maken? Iedereen is van harte welkom!
Openingstijden:
Vrijdag 19 juni tussen 14:00u - 16:30u.
Zaterdag 20 juni tussen 12:00u - 17:00u.
Adres:
Westsingel 46, Amersfoort.
In de maand juni zijn lakenloodjes als Vondst van de Maand te zien in de expositie van Centrum voor Archeologie. Milo Verhamme vertelt het verhaal van deze lakenloodjes. In de Late Middeleeuwen was Amersfoort een belangrijke textielstad. In de 15de en 16de eeuw was de textielnijverheid één van de grootste werkgevers van de stad. In Amersfoort werden hoge eisen aan de vervaardigde textiel gesteld. Als de stof voldeed aan de eisen, dan bevestigde de waardijn een soort zegel om de rand van de stof. Dit zegel noemen we een textiel- of lakenloodje.
Het hele verhaal lezen en de vondst bekijken? Kom langs op woensdag- en vrijdagmiddag tussen 14:00u en 16:30u.
Het is weer bijna zover: de Nationale Archeologiedagen! Een weekend boordevol leuke archeologische activiteiten. Ook Centrum voor Archeologie organiseert een aantal activiteiten.
Open middagen - 19 en 20 juni
Op vrijdagmiddag (14:00u - 16:30u) en zaterdagmiddag (12:00u - 17:00u) opent CAR haar deuren voor het publiek.
Meer informatie via de link: Open middag Centrum voor Archeologie 19 juni & Open middag Centrum voor Archeologie 20 juni
Avond van de Amersfoortse Archeologie - 19 juni
Ben je nieuwsgierig naar de Archeologie van Amersfoort? Kom dan naar deze flitsende lezingenavond! Archeologen en onderzoekers vertellen in korte, krachtige presentaties over bijzondere vondsten, opgravingen en verassende ontdekkingen uit de stad en omgeving.
Meer informatie en aanmeldingen via de link: Avond van de Amersfoortse Archeologie | Archeologiedagen
Stadswandeling Verborgen Landschap - 20 juni
Ontdek samen met stadsarcheoloog Maarten van Dijk het oud verborgen landschap van Amersfoort!
Meer informatie en aanmelden via de link: Stadswandeling Verborgen Landschap | Archeologiedagen
Stadswandeling Graven en Begraven in Amersfoort - 20 juni
Ontdek samen met stadsarcheoloog Timo d'Hollosy de oude begraafplaatsen van Amersfoort!
Meer informatie en aanmelden via de link: Stadswandeling Graven en Begraven in Amersfoort | Archeologiedagen
Guided Tour: Walking with Aagje - 20 juni
As part of the Nationale Archeologiedagen, Benjamin Jackson presents a unique digital walking tour created for Centrum voor Archeologie. The tour brings 17th century Amersfoort to life through the eyes of Aagje. Benjamin will personally guide visitors through the tour as it is presented to the public for the very first time. The tour is in English for international tourists, however everyone is invited to join!
More information and signing up: Guided tour: Walking with Aagje | Archeologiedagen
Ben je op zoek naar leuk en praktisch vrijwilligerswerk? Centrum voor Archeologie zoekt een nieuwe restaurator aardewerk vondsten. Help mee met het restaureren van aardewerk vondsten bij de stadsarcheologen van Amersfoort.
Je leert wat het restaureren van archeologische objecten inhoudt en gaat aan de slag met het restaureren van aardewerk vondsten. Wij zoeken iemand die praktisch en creatief is en natuurlijk geïnteresseerd is in archeologie en geschiedenis. Ervaring en voorkennis van restaureren en aardewerk typen is niet vereist, je zal volledig worden ingewerkt door onze huidige restaurator.
Ook wanneer je niet helemaal bij deze vacature past maar je wel interesse hebt om bij ons vrijwilliger te worden, kijken we graag met je of er mogelijkheden zijn om bij ons aan de slag te gaan.
Meer weten of direct solliciteren kan via de link hieronder:
Restaurator aardewerk vondsten - Erfgoedvrijwilliger
De vrijdag na Hemelvaartsdag, 15 mei, is Centrum voor Archeologie gesloten. Daarna zijn we zoals gewoon weer elke woensdag- en vrijdagmiddag tussen 14:00u en 16:30u open. Tot dan!
Deze maand staat een Middeleeuwse knijpschaar als Vondst van de Maand in de spotlight. Iedereen heeft er wel meerdere exemplaren van in huis: de schaar. Handig voor heel veel klussen. Scharen liggen in de keukenla, bij de knutselspullen en natuurlijk tussen de naalden en naaigaren. Zoveel functies, zoveel verschillende soorten scharen zijn er. Al lijken ze allemaal behoorlijk op elkaar. Dit was eeuwen geleden niet veel anders. Al vanaf de middeleeuwen had je veel verschillende soorten scharen die allemaal nuttig waren voor een andere ambacht. Deze schaar is door Centrum voor Archeologie in 1986 aangetroffen bij de opgraving aan het Lieve-Vrouwekerkhof. De schaar dateert uit 1400-1600.
Het hele verhaal lezen en de vondst bekijken? Kom langs op de open middagen op elke woensdag- en vrijdagmiddag tussen 14:00u en 16:30u (uitgezonderd Hemelvaartsweekend).
--- English below ---
Zoals u wellicht eerder hebt gezien, is stagiair Ben Jackson een Engelstalige stadswandeling aan het maken over een dag in het leven van Aagje: Walking with Aagje. Uiteindelijk wordt het een stadswandeling die digitaal te volgen is, maar tijdens de Nationale Archeologiedagen zal Ben u persoonlijk rondleiden. Op zaterdag 20 juni 2026 van 14:00u tot 15:30. Iedereen is van harte welkom! Inschrijven kan via: archeologie@amersfoort.nl. De bevestigingsmail is uw toegangsbewijs en daarin staat ook het startpunt van de wandeling.
-----------------------------------------------
As you may have seen before, intern Ben Jackson is creating a guided tour in English about a day in the life of Aagje: Walking with Aagje. It will become a digital guided tour, but during the National Archaeology Days, Ben will be your tour guide! The tour takes place on june 20th 2026, from 14:00 to 15:30. Everybody is welcome to join! Sign up to reserve your spot: archeologie@amersfoort.nl. The confirmation email serves as your admission ticket and also includes the starting point of the tour.
De vrijdag na Hemelvaartsdag, 15 mei, is Centrum voor Archeologie gesloten. Daarna zijn we zoals gewoon weer elke woensdag- en vrijdagmiddag tussen 14:00u en 16:30u
open. Tot dan!
Dit jaar is staat het thema Textiel centraal in Amersfoort. Centrum voor Archeologie doet hier natuurlijk ook aan mee. Vanaf mei zal elke Vondst van de Maand in dit thema zijn. Hiernaast organiseert Centrum tijdens het Textielfestival een mini expositie met als thema Textiel. In onze exporuimte zal een aparte vitrine ingericht worden met allerlei textielvondsten die Centrum heeft opgegraven. Zo kunt u meer te weten komen over de textielgeschiedenis van Amersfoort. Tot dan!
In de maand dat we Koningsdag vieren, mag een koninklijke Vondst van de Maand natuurlijk niet ontbreken. De Vondst van de Maand april is een 17e-eeuws Delftsblauw bord met daarop een afbeelding van William III en Mary II. Dit waren de koning en koningin van Engeland, Schotland en Ierland, maar ook de prins en prinses van Oranje én stadhouder van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
Een amateurarcheoloog heeft de fragmenten gevonden in Amersfoort-Zielhorst en heeft het jaren later aan Centrum voor Archeologie geschonken. De 2 fragmenten gaven genoeg ruimte voor nader onderzoek en een reconstructie. Onze eigen restaurator Jos Wielders verteld u deze maand het verhaal over het bord en William & Mary.
Meer weten en de Vondst van de Maand bekijken? Kom langs op de open middagen elke woensdag en vrijdag tussen 14:00u en 16:30u.
Stagiair Ben Jackson is druk bezig met zijn Engelstalige stadswandeling over Aagje voor zijn Master scriptie. Ben studeert af bij Centrum voor Archeologie met dit project met als doel om meer internationaal toerisme naar Amersfoort te trekken. Het wordt een stadswandeling die digitaal beschikbaar is met ondersteunende video's. Vandaag is de eerste video opgenomen!
Vandaag hebben we, in samenwerking met Saricon, een grondradaronderzoek uitgevoerd op de Hof. Met dit apparaat kunnen we als het ware een kijkje in de grond nemen, zonder dat we een schep in de grond hoeven te steken. Dit onderzoek draagt bij aan het beter in kaart brengen van de archeologie, maar ook kabels en leidingen, op de Hof.
Deze maand schenken we aandacht aan een categorie vondsten die regelmatig opduikt bij archeologische onderzoeken, en ook vaak door detectoramateurs wordt gevonden: loden kogels.
Omdat lood makkelijk te gieten is, bleek lood een ideale grondstof voor de productie van munitie. Eeuwenlang werden kogels voor vuurwapens van lood gemaakt. En dat zien archeologen terug in het bodemarchief. Centrum voor Archeologie heeft in de afgelopen 40 jaar honderden loden kogels opgegraven. Op het eerste gezicht zien ze er allemaal hetzelfde uit. Maar schijn bedriegt... tijd om eens dieper in de wereld van de loden kogels te duiken.
De rest van het verhaal lezen en de kogels bekijken? Kom langs op de open middagen op woensdag- en vrijdagmiddag tussen 14:00u en 16:30u.
Vandaag is de nieuwe editie van de Kroniek uitgebracht. Dit keer staat er 1 artikel in het tijdschrift die is geschreven door een medewerker van Centrum voor Archeologie.
In het artikel vertelt botspecialist Hans Blom over gebitten van 16e-eeuwse Amersfoorters. Veel kennis over goede gebitsverzorging en tandheelkunde bestond toen nog niet. Onderzoek aan de skeletten die in 1992 bij de bouw van de parkeergarage Stadhuisplein zijn opgegraven, toont ons hoe de gebitten er in 16e-eeuws Amersfoort aan toe waren.
Dit jaar staat Amersfoort in het teken van textiel. Centrum voor Archeologie kan hier natuurlijk niet aan ontbreken!
Deze maand is de Vondst van de Maand een zakhorloge. Dit zakhorloge is aangetroffen tijdens het proefsleuvenonderzoek bij Sportpark Liendert in 2025.
Zoals op de foto duidelijk te zien is, is het zakhorloge gecorrodeerd en beschadigd. Is het mogelijk om te achterhalen waar en wanneer hert horloge gemaakt is? En wat is metaalcorrosie precies? In de folder van deze vondst wordt antwoord gegeven op deze vragen en is de hele geschiedenis van tijdsbepaling onderzocht.
Kom het hele verhaal lezen en de Vondst van de Maand bekijken op de open middagen op woensdag- en vrijdagmiddagen tussen 14:00u en 16:30u.
Na een poos hard werken zijn alle replica's (Mariategels, Spaarvarkens, Kribbetjes, Aaptegels, Bierpullen) opnieuw bijgemaakt en klaar voor de verkoop.
Meer weten? Kom langs op de open middagen of bestel via archeologie@amersfoort.nl
Begin deze week is het proefsleuvenonderzoek aan de Oude Kerklaan afgerond. De volgende stap is om met de resultaten een adviesrapport te schrijven!
Tijdens een opgraving in 1984, op de hoek van de Kerkstraat en de Muurhuizen, is een 17de-eeuwse
glazen beker in scherven tevoorschijn. De beker was gemaakt van helder glas.
Opvallend waren de drie blauwe pootjes waar het glas op stond waaraan
transparante glasslingers zaten. Hoewel dit soort bekers niet veel gevonden wordt, is het ook geen onbekend type
beker voor de archeologen: inmiddels zijn er uit Nederland iets meer dan
honderd bekend, waarvan er vier uit de Amersfoortse bodem afkomstig zijn.
De typische versiering van glasdraad op deze bekers doen het meeste denken aan een komeet en daarom worden de bekers ‘kometenbekers’ genoemd. Het is een typisch Nederlands-Belgisch verschijnsel. Kometenbekers lijken in het begin van de 16de eeuw te zijn gemaakt en tot halverwege die eeuw in gebruik te zijn geweest. Ze komen ook voor op enkele 17de-eeuwse schilderijen.
Waarom kometenbekers voor een korte periode in de 17de eeuw in de mode waren, is niet helemaal duidelijk, maar het vermoeden bestaat dat de bekers gemaakt zijn ter herinnering aan een daadwerkelijke komeet.
De komeet van Halley
- één van de weinige kometen die zelfs overdag met het blote oog zichtbaar is -
lijkt de beste kandidaat. In oktober van
het jaar 1607 stond deze staart-ster langdurig aan de hemel. Het zal vooral ’s avonds een spectaculair
gezicht zijn geweest, in een wereld waar elektrisch licht de sterrenhemel nog
niet vertroebelde.
Meer weten of de vondst bekijken? Kom langs op woensdag- en vrijdagmiddag tussen 14:00u en 16:30u.
Vanaf deze week zijn we elke woensdag- en vrijdagmiddag tussen 14:00u en 16:30u weer geopend. Loop gerust bij ons binnen op Westsingel 46 en ontdek archeologische vondsten uit Amersfoort en kijk mee op het kantoor van de stadsarcheologen.
In de januari editie van Vondst van de Maand zijn (nog steeds) de crematieresten van het prehistorisch grafveld aan de Leusderweg uit aan de beurt.
Woensdag 7 januari en vrijdag 9 januari zijn we wegens de weersomstandigheden gesloten. Vanaf volgende week bent u weer van harte welkom!
