woensdag 18 mei 2022

Drie nieuwe rapporten

De stadsarcheologen hebben drie rapporten afgerond: een proefsleuvenonderzoek en twee bureauonderzoeken.

Matthijs Vermeulenstraat 1

Het is de bedoeling om op de locatie van de voormalige school van het MBO Amersfoort woningen te bouwen. Tijdens de aanleg van de proefsleuven bleek dat de bodem in de tweede helft van de 20ste eeuw ernstig is verstoord. Er zijn geen archeologische resten aangetroffen. Verder lezen? Download dan CAR-rapport 121.


Trapeziumlocatie

Op de locatie tussen het spoor, de Piet Mondriaanlaan en De Nieuwe Poort (de Trapeziumlocatie) worden kantoren gebouwd. Eén van deze kantoren zal als het nieuwe stadhuis in gebruik worden genomen. Door middel van een 'bureauonderzoek' is in kaart gebracht of behoudenswaardige archeologische resten aanwezig kunnen zijn. Verwacht wordt dat dat inderdaad het geval is. Door middel van een booronderzoek zal het gehele terrein in kaart worden gebracht. Verder lezen? Download dan CAR-rapport 122.


Gaslaan Blok 5

Op de hoek van De Nieuwe Poort en de Gaslaan worden appartementen gebouwd. Door middel van een 'bureauonderzoek' is in kaart gebracht of behoudenswaardige archeologische resten aanwezig kunnen zijn. Verwacht wordt dat dat inderdaad het geval is. Door middel van een booronderzoek zal het gehele terrein in kaart worden gebracht. Verder lezen? Download dan CAR-rapport 123.


dinsdag 17 mei 2022

Open dag 14 mei

We zijn blij dat we tijdens de open dag op 14 mei bijna 100 bezoekers mochten ontvangen. Speciale gast waren de mensen van de 'Stichting voor onderzoek historische tabakspijpen'. Er waren zelfs twee mensen uit Mechelen (België) die naar Amersfoort kwamen om hun 'Goudse pijpen' aan de deskundigen van de stichting voor te leggen!

Heb je de open dag gemist? Tijdens de Nationale Archeologiedagen op 17 en 18 juni heb je weer een kans om ons te bezoeken. En je kunt iedere woensdagmiddag bij ons langs komen. 

Op de website van de stichting kun je terecht voor (veel) meer informatie over historische tabakspijpen.

maandag 16 mei 2022

Nationale archeologiedagen

Op 17, 18 en 19 juni 2022 vindt alweer de zevende editie van de Nationale Archeologiedagen plaats. Natuurlijk doet Amersfoort ook mee!


Avond van de Amersfoortse Archeologie
Op vrijdag 17 juni vindt de Avond van de Amersfoortse Archeologie plaats. - meer info. Aanmelden door een e-mail te sturen naar archeologie@amersfoort.nl met vermelding van uw naam en het gewenste aantal toegangskaarten. Meer informatie vindt u op onze publiekssite.

Open dag en archeologische wandelingen
Op zaterdag 18 juni houdt het Archeologisch Centrum tussen 12:00 - 17:00 open dag en vinden er twee rondwandelingen door de stad plaats: om 13:00 kunt u met stadarcheoloog Maarten van Dijk het verborgen landschap in de stad ontdekken of om 14:00 met stadsarcheoloog Timo d'Hollosy langs opgegraven begraafplaatsen en kerkhoven in de binnenstad lopen. De open dag is vrij toegankelijk (Westsingel 46). Voor de wandelingen moet u zich aanmelden door een e-mail te sturen naar archeologie@amersfoort.nl met vermelding van de betreffende wandeling, uw naam en het aantal personen. Meer informatie over de open dag en de wandelingen vindt u op onze publiekssite.



vrijdag 13 mei 2022

Vondst van de Maand: kleppers

Een smalle eikenhouten plank uit een beerput. Aan de uiteinden breder dan halverwege en met een gat in het midden.  Het duurde even voor de toenmalige archeologen door hadden wat ze gevonden hadden: het plankje was het klankbord / aambeeld van een zogenaamde klepper. 


Een klepper is een houten percussie instrument, waarbij een hamer scharnierend op een handvat is bevestigd.  Door het handvat heen en weer te bewegen slaat de hamer beurtelings op de uiteinden van een plankje / klankbord. 

Onze plank ofwel afkomstig van een klepperman / nachtwacht, ofwel is hij gebruikt als bij de mis of het “Angelus kleppen” in de stille dagen voor Pasen. 

Wilt u de pijlsteun zien? Kom dan naar onze open woensdagmiddag

Verder lezen? Download dan hier het informatieblad.



woensdag 11 mei 2022

Zaterdag 14 mei open dag

 Voor wie de eerdere berichten gemist heeft: aanstaande zaterdag organiseren wij een open dag. Je bent van 10-16 uur welkom in onze expo en werkruimten aan de Westsingel 46. 

Op die dag kunt u niet alleen onze expositie bezoeken, maar uw tabakspijpen laten onderzoeken door deskundigen van de 'Stichting voor Onderzoek Historische Tabakspijpen' (PKN).

Meer informatie vind je in de berichten hieronder of op onze publiekssite.




vrijdag 22 april 2022

Proefsleuven op terrein voormalig Militair Hospitaal

Aan de Hogeweg 70 ligt het terrein van het voormalig Militair Hospitaal. Een deel van de niet-monumentale gebouwen zal te zijner tijd worden gesloopt. Er zullen daarna nieuwe woningen en/of kantoren wordt gebouwd. Omdat hierdoor een groot deel van het terrein diepgaand zal worden verstoord, is deze week gestart met archeologisch onderzoek in de vorm van proefsleuven. Er worden met name vindplaatsen uit de Nieuwe Tijd verwacht. Langs de Hogeweg stonden namelijk boerderijen en schuren. Sporen uit deze periode kunnen zowel met die bewoning als met landgebruik samenhangen, zoals (paal)kuilen, greppels en sloten, tabaksbedden, waterputten etc. Verder worden sporen verwacht die verband houden met aanleg-, bouw- en verbouwactiviteiten van het voormalig Militair hospitaal. Wordt vervolgd!



woensdag 20 april 2022

Rapport Kronkels Zuid (fase 1), Bunschoten

Wij hebben in 2021 in opdracht van de Gemeente Bunschoten een archeologisch booronderzoek uitgevoerd op het toekomstig bedrijventerrein Kronkels Zuid (fase 1). De bodemopbouw is aan de hand van 103 boringen in kaart gebracht. In vijf zones is een podzolbodem aanwezig, wat wijst op een niet of nauwelijks verstoorde bodem met een relatief grote kans op archeologische sporen. Voor deze zones is daarom nader onderzoek nodig. De rest van het gebied hoeft niet nader onderzocht te worden. Verder lezen? Download dan het CAR-rapport 124.


Koningsdag

 Op woensdag 27 april is het Koningsdag. Dan is onze expo gesloten.

dinsdag 19 april 2022

Boekje 'Archeologie in de stad Bunschoten' feestelijk uitgereikt

Op 29 maart werd in Museum Spakenburg het boekje 'Archeologie in de stad Bunschoten' uitgereikt aan wethouder Peter van Asselt van Bunschoten. Het boekje is een initiatief van het Centrum voor Erfgoed en Cultuur van Bunschoten-Spakenburg, het Centrum voor Archeologie Amersfoort en de Gemeente Bunschoten. Het publieksboekje, geschreven door onze archeoloog Milo Verhamme, behandelt de opgravingen die sinds 1977 in Bunschoten-stad hebben plaatsgevonden. Met behulp van vondsten, maar ook historische bronnen wordt de boeiende geschiedenis van de middeleeuwse vesting Bunschoten verteld.

Het boekje is voor €12,50 te koop in de museumwinkel van Museum Spakenburg, Oude Schans 47-63.



woensdag 13 april 2022

Pijpenkoppen ruilen en determineren in Amersfoort

Iedereen kent de karakteristieke 'Goudse tabakspijpen' met hun lange steel. Ze zijn gemaakt van aardewerk en gaan snel stuk. Archeologen vinden in hun opgravingen dan ook veel fragmenten van tabakspijpen en soms zelfs misbaksels. Er zijn ongetwijfeld veel mensen die nog hele pijpen in huis hebben, of net als de stadsarcheologen nog wat fragmenten bewaren. 

Heeft u pijpenkoppen in uw tuin of op een akker gevonden? Wilt u weten hoe oud dit archeologisch materiaal is en waar het vandaan komt? Kom dan op 14 mei naar de open dag van het Centrum van Archeologie (CAR) in Amersfoort! Op die dag kunt u niet alleen onze expositie bezoeken, maar uw tabakspijpen laten onderzoeken door deskundigen van de 'Stichting voor Onderzoek Historische Tabakspijpen' (PKN).

De PKN organiseert op 14 mei namelijk een ruil- en determinatiedag in Amersfoort. U kunt gevonden pijpenkoppen door deskundigen van de PKN laten determineren of (complete) tabakspijpen en andere tabacologische voorwerpen die uit een erfenis komen of op zolder zijn ontdekt. Eerdere determinatiedagen mochten op veel belangstelling rekenen. U bent van harte uitgenodigd om met uw vondsten langs te komen. 


De ruil- en determinatiedag is op zaterdag 14 mei van 10:00 tot 16:00 uur bij het Centrum voor Archeologie van de gemeente Amersfoort, Westsingel 46, 3811 BB Amersfoort. De toegang tot de ruil- en determinatiedag en de expositie is gratis. 

Voor meer informatie kunt u de website van de 'Stichting voor Onderzoek Historische Tabakspijpen' stichting raadplegen. De publiekssite van het Centrum voor Archeologie vindt u hier.

dinsdag 12 april 2022

Nieuwe inrichting van onze expo

We zijn al enige tijd bezig om de vitrines in onze expositieruimte anders in te richten. Daarbij presenteren we onze vondsten aan de hand van een aantal thema's, zoals 'Eten en drinken' (zie foto). Andere thema's zijn bijvoorbeeld 'Vondsten met een verhaal', 'Oorlog en strijd' en 'Persoonlijke verzorging'.

Met de nieuwe opzet kunnen we veel beter laten zien waar al die oude vondsten voor werden gebruikt. Tegelijkertijd geven we een korte uitleg bij het thema en de vondsten, zodat je zonder 'rondleiding' de expo kunt bezoeken. Benieuwd naar onze nieuwe expo? Op woensdagmiddag ben je van 14.00 tot 16:30 uur van harte welkom!

woensdag 6 april 2022

Potje met prut - deel 2

De twee zalfpotjes zijn, met de prut die daar na al die tijd nog in zit, in april de Vondst van de Maand. Je kunt de potjes op onze open woensdagmiddag in onze expo met eigen ogen zien!



vrijdag 11 maart 2022

Potje met prut

Bij een opgraving langs de Malewetering in 2018 zijn in een gedempte gracht bij het voormalige landhuis Kouwenhoven twee op elkaar gestapelde zalfpotjes uit de 18e eeuw gevonden. Het bovenste potje zat vast in de plakkerige inhoud van de onderste. Wat zat er eigenlijk in? Is het inderdaad een zalf of is het potje hergebruikt en gevuld met iets anders? In het nieuwe nummer van tijdschrift De Kroniek gaan vrijwilliger Harold van Houten uitgebreid op deze vragen in. In ieder geval heeft een chemische analyse uitgewezen dat er vooral harsachtige stoffen in het potje zaten. U kunt het artikel hier downloaden.




Tabakscultuur

In de periode 2002-2012 zijn er bij de tientallen opgravingen in het gebied Wieken-Vinkenhoef heel veel sporen van de tabaksteelt aangetroffen. Daarbij zijn onder andere 17 tabaksschuren gedocumenteerd. De resultaten van deze onderzoeken zijn uitgebreid beschreven in 'Tabaksplantages langs de Hogeweg' (Amersfoort onder Ons 25). 

In het nieuwe nummer van tijdschrift De Kroniek gaat stadsarcheoloog Timo d'Hollosy in op de opgravingen uit de periode na 2012. In die tijd hebben we de resten van nog 17 tabaksschuren opgegraven. In het artikel gaat Timo in op de manier waarop we die opgravingen doen en de vragen die we daarbij proberen te beantwoorden. U kunt het artikel hier downloaden.






vrijdag 4 maart 2022

Rapport Leusbroekerweg 12A, Leusden

Op het erf aan de Leusbroekerweg 12A wordt een nieuwe woning gebouwd. Het erf ligt in een gebied dat op de Gemeentelijke Archeologische Beleidskaart is aangemerkt als gebied met een hoge verwachting op het voorkomen van archeologische waarden. Uit het onderzoek bleek echter dat de bodem in de tweede helft van de 20ste eeuw en in het begin van de 21ste eeuw ernstig is verstoord. Er zijn daarbij geen archeologische resten gevonden. Verder lezen? Download dan CAR-rapport 120



woensdag 2 maart 2022

Vondst van de Maand: Pijlsteun uit Bunschoten

In 2009 werd bij een opgraving in de Dorpsstraat in Bunschoten een mysterieus object van gewei gevonden. Na lang speurwerk bleek het een zeldzame archeologische vondst te zijn. Het is namelijk een pijlsteun, een onderdeel van een kruisboog (geel gemarkeerd op de tekening). 

Op dit plaatje werd de pijl gelegd en gefixeerd voordat deze werd afgevoerd. Daarom is het oppervlak heel glad gemaakt, zodat de pijl geen weerstand ondervindt. En er is een gleuf aangebracht waardoor de pijl beter gestuurd kan worden. 

De Bunschoter pijlsteun dateert uit de 14de-15de eeuw. 

Wilt u de pijlsteun zien? Kom dan naar onze open woensdagmiddag

Verder lezen? Download dan hier het informatieblad.






maandag 21 februari 2022

Rapport Velden 1F, Vathorst

In 2021 hebben we een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd in Vathorst, ten westen van de Bergenboulevard. Uit het onderzoek bleek dat het bodemarchief op deze locatie ernstig verstoord is. In het noorden vanwege een paardenbak en in het zuiden vanwege de aanleg en het gebruik van bouwketen in het begin van de 21ste eeuw. Ondanks de grote mate van verstoring zijn hier de resten van een vindplaats aangetroffen. De vindplaats bestaat uit een greppel en ploegbanen (zie foto) en dateert uit de 19de en/of 20ste eeuw. 

Verder lezen? Download dan CAR-rapport 119




vrijdag 18 februari 2022

Op 2 maart gaat onze expo weer open!

Eindelijk kunnen we jullie weer ontvangen in onze expositieruime. En we hopen van harte dat we vanaf nu niet meer dicht hoeven in verband met corona en lockdowns. Je kunt ons iedere woensdagmiddag tussen 14.00 en 16.30 uur bezoeken.






dinsdag 15 februari 2022

Rapport Voormalig parkeerterrein Sportfondsenbad

Bij de opgraving aan de Bisschopsweg, op de parkeerplaats van het voormalige Sportfondsenbad, zijn in 2020 twee archeologische vindplaatsen gevonden.

De oudste vindplaats bestond uit de resten van een turfstekerskanaal. Op de kaart van Van Deventer uit 1560 is dit kanaal zichtbaar. Op de kaart van Blaeu uit 1649 is het kanaal niet meer te zien. Dit kanaal was onderdeel van een langere vaarweg om turf vanuit Ginkel en Amerongen via de Eem naar Antwerpen te transporteren. Ter plekke van de Heiligenberg werd een nieuw kanaal gegraven: het turfstekerskanaal. Zo werden de grillige bochten van de Heiligenbergerbeek afgesneden en bleef het gebied voorzien van schoon water voor de daar gelegen blekerijen. De archeologen vonden de bodem van het kanaal en de vulling waarmee het kanaal is dichtgeraakt.

De tweede vindplaats bestaat uit de resten van een bakstenen overkluizing. Deze dateert uit de 19de eeuw en volgt hetzelfde tracé als het turfstekerskanaal dat drie eeuwen eerder is gegraven. Van de overkluizing zelf is maar weinig bewaard gebleven: enkel een aantal op planken gefundeerde bakstenen. Daaruit is af te leiden dat de overkluizing circa 6 m breed was. Tijdens werkzaamheden aan het riool onder de Bisschopsweg in 2019 is de overkluizing ook aangetroffen. Daar was de overkluizing nog wel intact en was goed zichtbaar dat deze was gemaakt om water ondergronds aan te voeren.

Verder lezen? Download dan CAR-rapport 118.



Rapport Podium Vathorst

Het plangebied ligt in een gebied dat op de Gemeentelijke Archeologische Beleidskaart is aangemerkt als gebied met middelhoge en lage archeologische verwachting. Op basis van een bureauonderzoek is deze verwachting bijgesteld naar een lage verwachting en voor enkele delen naar een hoge verwachting, omdat daar in het verleden boerderijen hebben gestaan. In het najaar van 2018 hebben wij een proefsleuvenonderzoek uitgevoerd op drie plekken van de locatie Podium in Vathorst. Daarbij zijn geen behoudenwaardige archeologische resten gevonden. Verder lezen? Download dan CAR-rapport 117



woensdag 26 januari 2022

Musea weer open. Onze expo niet!

De musea zijn vanaf vandaag weer open. Wij zouden jullie ook graag weer ontvangen, maar dat kan helaas niet. Wij moeten nog steeds thuis werken en mogen alleen naar kantoor komen als dat echt noodzakelijk is. We kunnen onze expo daarom niet openstellen. We hopen dat dat binnenkort (eindelijk) weer anders wordt!