Ons roestig bajonet

Tijdens de restauratie van de Koppelpoort, een flink aantal jaar geleden, heeft ook een klein archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Voor de restauratie was een deel van de gracht / Eem droog gelegd, waardoor wij ons onderzoek droog konden uitvoeren (we zijn geen echte onderwater archeologen). Tussen de fietswrakken, winkelwagentjes en kontainers, kwamen we in de modder op de bodem van de gracht ook een wat grimmiger vondst tegen: een roestig bajonet, waarschijnlijk uit de Tweede Wereldoorlog (ehhh... hoofdletters of niet?). Deze hebben we - in tegenstelling tot de roestige fietsen en semi-moderne troep - als archeologische vondst meegenomen, alhoewel ie wel wat recent is. Enfin, het voorwerp is gereinigd en geconserveerd en ligt al jaren bij ons in de 'uit grootmoeders tijd'-vitrine, bij het oude cola-flesje en het Regout-aardewerk servies, vondsten die illustratief voor het materiaal dat bij opgravingen óók wordt aangetroffen, maar niet écht archeologie zijn. We hebben ons dan ook eigenlijk nooit verder in het bajonet verdiept, hebben bijvoorbeeld ook nooit uitgezocht of het een Nederlands of Duits wapen is, middeleeuws wapentuig is waar we ons eerder mee bezig houden.

Nu is daar wellicht verandering opkomst, deze woensdagmiddag kwam er een bezoeker voor het blad 'de Kroniek' en liet zijn blik toevallig op ons roestig bajonet vallen. Het bleek een kenner, en determineerde het wapen op Tsjechische makelij. Onder voorbehoud, echter, want de naslagwerken had hij niet bij zich, vanzelf. We horen het definitieve antwoord binnenkort...

niet te restaureren...

... maar wel te reconstrueren:

Een prachtig Majolica bord dat gevonden is bij de opgraving van Achter de Kamp, is niet te restaureren, zo oordeelde onze - toch meestal vrij positief ingestelde - restauratieploeg. Het vrij kleine bord (doorsnede 18,5 cm), afkomstig uit een tonputje vol afval, heeft een vrij zeldzaam decor op de binnenzijde, en dateert van rond 1600. Helaas ontbreekt een groot stuk van het eeuwenoude bord, dat ook bij het nakijken van de vele duizende scherven niet is aangetroffen. Het is te groot om aan te vullen, en mooier wordt het er ook niet op. Gelukkig weet de tekenafdeling wel raad met dergelijke stukken: dat wat er niet is, wordt gewoon bijgetekend. Het uiteindelijke resultaat geeft een schitterend beeld van hoe het bord er in z'n 'volle glorie' uit heeft gezien.

Het bijzondere bord ligt met de tekeningen vanmiddag ook in de vitrine van Goed bij de Tijd. De restaurateurs en tekenaar zijn aanwezig voor allerhande toelichting.

Jaarverslag?

In 2006 hebben we 14 onderzoeken uitgevoerd, waaronder 6 (middel)grote opgravingen. De grootste was bij Achter de Kamp, hier zijn we bijna 16 weken bezig geweest. De uitwerking ervan gaat nog wel meer tijd in beslag nemen. De kortse opgraving in 2006? dat was een observatie aan Zevenhuizen.

Geachte archeoloog,

In verband met mijn proefschrift over het mesolithicum in Noord-
Nederland ben ik momenteel bezig met het verzamelen van zoveel mogelijk dateringen van meso sites. In het artikel over C14-dateringen van Jan Lanting en J. van der Plicht (Palaeohistoria 39/40, 1997/1998) kom ik een datering tegen uit Amersfoort waar ik graag meer informatie over zou willen. Het zou gaan om een haardkuilen en een kuil (beide met meso datering) die tijdens een opgraving in 1989 zouden zijn gevonden in een ijzertijd-nederzetting aan de Emichlaerseweg. Beide sporen lagen blijkbaar in een ijzertijdhuis. Voor mijn database zou ik heel graag de coordinaten van de vindplaats willen weten evenals een hoogte tov NAP. Wellicht zijn er meer gegevens beschikbaar zoals een publicatie of rapport. Kunt u mij hiermee verder helpen?

Mooi kruisje

Uit een beerput van de Valkestraat is ooit een fragment van een houten kam gekomen - een heel fraaie, overigens; de kam heeft twee verschillende tandbreedtes. De ene zijde is een typische luizenkam, de andere zijde heeft breede tanden en lijkt vooral handig bij sterk krullend haar. Onlangs is de kam uit de conserveringsvloeistof gekomen en wat blijkt: de kam is ook nog eens versierd met een klein symbooltje; een ingewikkeld soort kruisje. Waarschijnlijk is het een huismerk waarmee de eigenaar zijn of haar eigendom heeft gemarkeerd. Als je goed kijkt zie je vlak bij de breukrand een klein stukje van een tweede kruisje.

Woensdag ligt ie in de scheplogvitrine, kunt u 'm zelf komen zien

Lekker makkelijk zeg...

Hallo,

Ik moet voor school een werkstuk maken over de stad Amersfoort. Kunt u voor mij de volgende vragen beantwoorden?

1) Wanneer en hoe is de stad ontstaan?
2) Was er sprake van pre-stedelijke kern en zo ja en welke?
3) Waarom is de stad juist op die plaats ontstaan?
4) Van wie en wanner kreeg de stad stadsrechten?
5) Wat stond er in die stadsrechten en hoe was het stadsbestuur geregeld?
6) Welke economische activiteiten waren kenmerkend voor de stad en wanneer was de bloeitijd?
7) Welke gilden waren van grote betekenis?
8) Hoe heeft het inwonertal van de stad zich ontwikkeld?
9) Hoe zat het met de sociale groepen in de stad en hoe gingen die met elkaar om?
10) Hoe heeft de stadsplattegrond zich tot ca. 1800 ontwikkeld?
11) Welke kenmerkende gebouwen dateren uit de Middeleeuwen en de Gouden Eeuw?
12) Welke andere bijzondere eigenschappen heeft de stad?

Liefst zo uitgebreid mogeljk
alvast bedankt,

S.

Eerst even proefdraaien

Vandaag gaan we proefdraaien met 'Goed bij de Tijd' en grijpen terug op de experimentele schaatstocht van de Levende Historie van afgelopen zaterdag, de kranten staan er bol van. We tonen deze ene keer de schaatsen en sleetjes uit onze eigen collectie.

Maar eerst moeten we de klok ophangen en de vitrine schoonmaken. Waar moeten we nu toch heen met die grote schilderijlijst...?

GOED bij de TIJD

2007, een nieuw jaar, nieuwe tijd, tijd voor wat nieuws. Zoals eerder gemeld stoppen we met 'Goed uit de Verf' - alhoewel we er niet helemaal mee stoppen (maar daarover later meer). Voor dit jaar hebben we een aardige opvolger op stapel staan; meer actuele zaken.

Goed bij de Tijd

Er gaat bijna geen dag voorbij dat er op het archeologisch centrum een bepaalde vondst ineens het gesprek van de dag is: een bijzondere pot die met veel moeite gerestaureerd is, een zeldzaam voorwerp dat net uit de opgraving gekomen is, een spectaculaire vergoeiing in een menselijk bot, een fraai stuk glaswerk dat gefotografeerd is, ga zo maar door. Het kan ook gebeuren dat een 'oude' vondst ineens actueel is, omdat de kranten bol staan van vergelijkbare voorwerpen of er nieuws is dat wij ermee associeren. Soms halen onze eigen bodemvondsten de kranten.

Veel van die kleine en grote ontdekkingen staan op deze Scheplog beschreven en we willen iedereen de gelegenheid bieden om de voorwerpen in questie ook in het echt te zien. Daarom leggen we speciaal voor de open woensdagmiddag de meest actuele scheplog-vondsten op een speciale plek binnen de expositie: de Scheplogvitrine onder de klok in onze expositieruimte. We beloven u:

iedere week ligt er iets nieuws ...

Onderzoekje aan de Heideweg

De archeologische werkzaamheden in Vathorst lopen ten einde, nog enkele klussen te gaan, dit jaar. Aan de Heideweg in Vathorst ligt een klein perceeltje waar vandaag gestart is met het vooronderzoek. De ochtend is geheel verregend, maar later op de dag brak de zon gelukkig door...

Schaatsexperiment

Aankomende zaterdag gaat een groepje mensen van Levende Historie demonstratie gegeven op de ijsbaan op het Lieve-Vrouwekerkhof. Ze schaatsen op zogenaamde 'glissen' gemaakt van bot, naar middeleeuws voorbeeld.

We hebben een aantal middeleeuwse glissen in de collectie, en leggen deze aankomende woensdag in de vitrine, samen met de 'echte' schaats (modelletje Friese doorloper') uit de 15de-eeuw die we bij de opgraving op de Hof hebben gevonden. Deze schaats is een vroeg voorbeeld van een schaats met ijzer.