maandag 19 januari 2026

CAR ARCHIEF: HEMELS GLASWERK

Tijdens een opgraving in 1984, op de hoek van de Kerkstraat en de Muurhuizen, is een 17de-eeuwse glazen beker in scherven tevoorschijn. De beker was gemaakt van helder glas. Opvallend waren de drie blauwe pootjes waar het glas op stond waaraan transparante glasslingers zaten. Hoewel dit soort bekers niet veel gevonden wordt, is het ook geen onbekend type beker voor de archeologen: inmiddels zijn er uit Nederland iets meer dan honderd bekend, waarvan er vier uit de Amersfoortse bodem afkomstig zijn.

De typische versiering van glasdraad op deze bekers doen het meeste denken aan een komeet en daarom worden de bekers ‘kometenbekers’ genoemd. Het is een typisch Nederlands-Belgisch verschijnsel. Kometenbekers lijken in het begin van de 16de eeuw te zijn gemaakt en tot halverwege die eeuw in gebruik te zijn geweest. Ze komen ook voor op enkele 17de-eeuwse schilderijen.

Waarom kometenbekers voor een korte periode in de 17de eeuw in de mode waren, is niet helemaal duidelijk, maar het vermoeden bestaat dat de bekers gemaakt zijn ter herinnering aan een daadwerkelijke komeet.

De komeet van Halley - één van de weinige kometen die zelfs overdag met het blote oog zichtbaar is - lijkt de beste kandidaat. In oktober  van het jaar 1607 stond deze staart-ster langdurig aan de hemel. Het zal vooral ’s avonds een spectaculair gezicht zijn geweest, in een wereld waar elektrisch licht de sterrenhemel nog niet vertroebelde.

Meer weten of de vondst bekijken? Kom langs op woensdag- en vrijdagmiddag tussen 14:00u en 16:30u.