Inspectie

Onze jaarlijkse inspectie heeft vandaag plaats gevonden. Alles was goed, we mogen ons certificaat behouden! Hoera!

Verrassende vondst bij de Bisschopsweg

Op dinsdag 20 augustus 2019 werden wij gebeld door de mensen die het riool bij de Bisschopsweg aan het vervangen zijn. Ze waren op baksteen gestuit. Na enig graafwerk en wat schoonmaken bleek het een ongeveer 1,5 m brede overkluizing te zijn uit het eind van de 19^de eeuw of het begin van de 20^ste eeuw.

Via onze mobiel was het lastig te zien wat deze overkluizing kon zijn; een duiker onder de al zeer oude Bisschopsweg door? Of was het toch een riool? Maar waar ging dat riool dan naartoe? 

Gelukkig hebben we oude kaarten tot onze beschikking waar al snel uit bleek dat er wel degelijk een gebouw heeft gestaan precies op de plek waar de overkluizing naartoe liep. Tot aan 1914 heeft hier namelijk blekerij De Luiaard gestaan (zoals ook op de kaart uit 1888 is te zien). In de blekerij werd wasgoed, garen en weefsel gebleekt. Het textiel kreeg weer een heldere en frisse kleur. In eerste instantie werd het wasgoed op een bleekweide uitgespreid. Later ging men chemische processen inzetten om het bleken te versnellen. Het textiel werk behandeld met loog en samen met potas in koperen ketels  gekookt met aanvankelijk turf als brandstof. Vervolgens werd het gespoeld en gewrongen, alvorens het op de bleekweide uit te spreiden. De potas werd later vervangen door bleekloog. De na het logen eventueel aanwezige kalkresten werden verwijderd door het textiel te behandelen met verzuurde melk (melken of zuren genoemd). Vanaf 1784 begon men ook verdund zwavelzuur (soms ook zoutzuur) in plaats van zure melk toe te passen. Eventueel werd de textiel, na het zuren en spoelen, nog met blauwsel behandeld. Dit afgewerkte loog en zuur werd uiteindelijk op het oppervlaktewater geloosd, wat vanzelfsprekend zorgde voor veel verontreiniging.

Probeerde men de eigen bleekvelden ten noorden van de blekerij te ontzien en heeft men via een afvoer onder de Bisschopsweg door het vieze water op de andere weilanden willen lozen? Tja, vroeger keek men niet zo nauw.

Interview met onze onderzoeker Henk

onlangs in de zaterdagbijlage van de Amersfoortse Courant; een interview met onze eigen skeletonderzoeker Henk de Boer.

Een gespietst verleden: Lanspunt

Een 16de-eeuwse lanspunt is vondst van de maand augustus

In 2008 werd bij de opgraving op de Appelmarkt in Amersfoort een ijzeren lanspunt gevonden. Hoe is dit bijzondere exemplaar hier terecht gekomen? Wie heeft hem achtergelaten en waar is hij mogelijk voor gebruikt?

Deze – en andere vragen – staan deze maand centraal bij de vondst van de maand. Kom op woensdagmiddag tussen 14:00 en 16:30 uur naar het Centrum voor Archeologie aan de Westsingel 46 in Amersfoort en bekijk de Vondst van de Maand met eigen ogen.

Van pomp noch pompstang weten

Ongeveer een jaar geleden hebben we het 18^de-eeuwse landhuis Kouwenhoven opgegraven. De opgraving heeft niet alleen veel, maar ook bijzondere vondsten opgeleverd. Een van de vondsten was een houten blok van circa 85 bij 20 cm, met aan elke zijde één gat. Je zou kunnen denken: wat is hier nou speciaal aan?

Maar wat blijkt: dit zijn de resten van een houten pomphuis! En daar hebben we in Amersfoort en omgeving niet eerder een van teruggevonden.

In de 17^de en 18^de eeuw werden pompen uit ronde of vierkant houten balken vervaardigd door speciale vaklieden: de pompenmakers. Pompen werden gebruikt in de schepen (verwijderen lekwater), oliemolens, boerderijen en woningen. Eigenlijk overal waar vloeistoffen vanuit de diepte omhoog moesten  worden gebracht.

De pompenmaker boorde met een speciale boor een rond gat door het midden, in de lengte richting van het hout. Hierin werd een ‘zuiger’ geplaatst, waarmee vloeistoffen omhoog gepompt konden worden. Via één of meerdere gaten in zijkant van het hout kon de opgepompte vloeistof afwateren.

Circulaire economie in de Middeleeuwen

Vaten waar bier of wijn in werd vervoerd, kregen na gebruik een tweede leven als waterput.Vondst van de Maand juli is zo’n vat: in de 14^de/15^de eeuw een waterput en weer in oude glorie hersteld door de stadsarcheologen. De hele maand juli te zien bij het CAR, Westsingel 46.

Open: woensdagmiddag van 14.00 tot 16.30 uur

IJsjes

Ondanks de hitte is ons dappere opgravingsteam vandaag toch aan de slag gegaan met proefsleuvenonderzoek. Gelukkig ligt het onderzoeksgebied grotendeels in de schaduw, maar echt heel aangenaam is het natuurlijk niet. Daarom gaan we zo maar even verkoelende ijsjes brengen.

Het CAR organiseert

Houd Scheplog de komende maanden goed in de gaten want het CAR gaat een aantal leuke activiteiten organiseren:


In de zomervakantie zijn we natuurlijk ook iedere woensdagmiddag geopend. Tussen 14:00 en 16:30 uur kan je kennis maken met Aagje, onze werkruimtes bezoeken en de vitrines vol archeologische vondsten bewonderen. Medewerkers staan klaar voor tekst en uitleg. En in de vakantie hebben we ook een kinderhoek, waar lekker gekleurd en geknutseld kan worden.


In het weekend van 14 en 15 september zijn de Open Monumentendagen en het CAR opent dan uiteraard ook de deuren. Grijp dat weekend je kans en bezoek gebouwen waar je anders niet zo makkelijk binnen komt en vergeet natuurlijk niet ook even bij ons langs te komen. Voor het programma zie: https://www.openmonumentendag.nl/.

En dan is het in het weekend van vrijdag 11 en zaterdag 12 oktober weer tijd voor de Nationale Archeologiedagen. Op vrijdag organiseren we een lezingenavond en op zaterdag is het CAR geopend en zullen we ook enkele activiteiten organiseren. Kijk regelmatig eens op https://www.archeologiedagen.nl/ en op scheplog voor het programma.  

Prokkeldag

Vorige week was het prokkelweek en in Amersfoort werden vorige week donderdag in het kader daarvan diverse activiteiten georganiseerd. Een prokkel is een prikkelende ontmoeting tussen iemand met een verstandelijke beperking én iemand zonder. Voor meer informatie kijk vooral eens hier. Twee archeologen van het CAR dekten de tafel met Middeleeuws eetgerei en vertelden over Middeleeuwse eetgewoonten, over ons vak en over alles wat verder nog opviel in de vitrines. Het werd een inspirerende en waardevolle bijeenkomst. Voor herhaling vatbaar!

Interview vondst van de maand Juni

Afgelopen woensdag werd de vondst van de maand weer besproken bij Radio Golfbreker:


Interview vondst van de maand Juni