SchepLog - Archeologie in Amersfoort

Historisch café

2008-05-09T08:45:00.002+02:00

Gisteren werd het Historisch café - een maandelijkse bijeenkomst voor iedereen die interesse heeft in de geschiedenis van Amersfoort - aangeboden door het Archeologisch Centrum. Eén van onze medewerkers hield een interessant verhaal over pottenbakkers, en de locatie van hun werkplaatsen, in Amersfoort. Hierna werd onder het genot van een drankje nog heel wat afgepraat over dit onderwerp - en nog heel wat andere zaken.

Open Middag

2008-04-29T16:25:00.003+02:00

Komende Woensdag, 30 april, is het Archeologisch Centrum vanwege Koninginnedag gesloten. Volgende week woensdag, 7 mei, zijn we gewoon weer open.

Hogeweg

2008-04-25T08:24:00.003+02:00

Beelden van het onderzoek bij de Hogeweg in lente-weer. De eerste resultaten van het vooronderzoek zijn veelbelovend: paalsporen uit de IJzertijd, sporen van een tabaksschuur (hoe oud weten we nog niet precies) en twee waterputten, waarvan er één wel erg klein is.....is het wel een waterput?

De Hogesteeg

2008-04-24T08:19:00.003+02:00

De aanleg van de eerste proefsleuven...

De oude weg in beeld

2008-04-23T13:31:00.001+02:00

En zo zien ze er nou uit die karrensporen.....

Vathorst

2008-04-22T08:19:00.006+02:00

Een kleine tien jaar doen we al archeologisch onderzoek in Vathorst. Toen we de eerste proefsleuven in het gebied aanlegden was er van de nieuwbouwwijk nog niets te zien. Inmiddels zijn we tientallen kilometers aan proefsleuven verder, is er op enkele locaties een vervolgonderzoek uitgevoerd, en zijn er al honderden huizen gebouwd.

Vandaag starten we op een locatie bij de Hogesteeg, één van de dekzandruggen in het gebied, die in de prehistorie hoog en droog tussen de nattere beekdalen lag. Uit het onderzoek van de afgelopen jaren is gebleken dat al in de Midden-Steentijd (circa 8800-4900 v. Chr.) jagers en verzamelaars rondtrokken in dit gebied. Hun jachtkampjes lagen op de dekzandruggen en vormden de thuisbasis van waaruit men op zoek ging naar wild, vis en gevogelte, en bessen en noten. Van de tentenkampjes vinden we alleen de restanten van de haardplaatsen terug (zie foto), in de vorm van kuilen met houtskool en af en toe voorwerpen van vuursteen, zoals (nog steeds vlijmscherpe!) pijlpuntjes.

De locatie waar we vandaag starten ligt dus ook op zo'n dekzandrug en is mogelijk in de Middeleeuwen nog eens extra opgehoogd om een boerderij te bouwen, en als vluchtplaats te kunnen dienen bij hoog water.

Helaas is tijdens al onze onderzoeken gebleken dat de dekzandruggen niet allemaal onverstoord zijn gebleven; zo'n 50 tot 60 jaar geleden werden veel van deze zandkoppen afgegraven om zand te winnen voor bouwprojecten en de aanleg van wegen. Of dat bij deze dekzandrug ook het geval is zullen we de komende weken merken.

Oude weg

2008-04-18T11:28:00.002+02:00

De opgravingsploeg heeft het er maar druk mee; vandaag is een klein proefsleuvenonderzoek gestart langs de Hogeweg, vlakbij de locatie waar we anderhalve week geleden begonnen zijn, en nog steeds aan het werk zijn. Bij de nieuwe opgraving zijn vanochtend al karrensporen aangetroffen, verkeersroutes uit het verleden. Hoe oud ze zijn weten we nog niet, dat hopen we de komende dagen te kunnen vaststellen.

Vraagje

2008-04-16T14:37:00.005+02:00

Geachte mijnheer, mevrouw,

wat ik graag zou willen weten, is waar het in Amersfoort verboden is om
met een metaaldetector te lopen. Is een terrein waar nieuwbouw gaat plaatsvinden ook
verboden gebied?

Graag zie ik een reactie tegemoet,

Met vriendelijke groet,
R.

Beste R.

In de monumentenwet staat dat het verboden is om gericht naar oudheden te zoeken. Dat betekent dat als de detector wordt gebuikt voor het zoeken naar archeologische vondsten, dit overal in Nederland verboden is, dus ook in Amersfoort. Het zoeken naar oudheden met een metaal detector is dus tegen de wet en kan net als alle andere wetsovertredingen bestarft worden. Dit geldt zelfs voor archeologen: voor het zoeken naar archeologische vondsten hebben wij een vergunning nodig, anders mag het gewoon niet.

Dus heel Amersfoort is verboden gebied. Wij maken hierop geen uitzondering, ook niet voor toekomstige bouwlocatie's. Dit zijn overigens juist de plekken waar wij archeologisch onderzoek uitvoeren om namens de gehele gemeenschap de informatie uit de bodem te documenteren en te behouden, voordat deze door de bouwwerkzaamheden beschadigd worden of zelfs geheel verdwijnen.

Met vriendelijke groet,

de stadsarcheoloog

Hogeweg

2008-04-15T15:40:00.003+02:00

De nieuwste beelden vanaf de Hogeweg, vanmiddag gemaakt.....

Beloning

2008-04-09T08:00:00.002+02:00

En het geduld van de opgravingsploeg is gisteren beloond.......na een halve dag graven werden bij de Hogeweg sporen uit de IJzertijd aangetroffen, niet slecht voor dag 1 van de opgraving! Het zijn paalsporen die vermoedelijk onderdeel zijn van een spieker, een opslagschuurtje. Dit soort gebouwtjes hebben we hier vaker gevonden.

Klaar!

2008-04-08T16:32:00.003+02:00

Het onderzoek bij de Westsingel is afgerond - de laatste werkput is dichtgegooid en we hebben het hek achter ons dichtgetrokken. De opgraving heeft veel informatie opgeleverd over dit deel van de stad en de komende weken gaan we al de gegevens uitwerken en alle vondsten nader onderzoeken. We houden je op de hoogte van wat we allemaal te weten komen. Oh ja, nog wat foto's van we zoal gevonden hebben.....

Hogeweg

2008-04-07T16:45:00.001+02:00

Hoewel we al sinds 2002 jaarlijks een paar maanden graven bij de Hogeweg -op de locatie waar het bedrijventerrein de Wieken komt- zijn we er nog niet klaar. Morgen start een proefsleuvenonderzoek op een paar grote weilanden. De verwachting is hoog en de veldploeg kan niet wachten om aan de slag te gaan. Nog heel even geduld......

Westsingel

2008-04-04T12:38:00.006+02:00

Wat er zoal te zien was bij de Westsingel afgelopen week..........

Lezing

2008-04-03T08:18:00.004+02:00

Gisteravond bracht Buurtvereniging de Kattekampen (de wijk tussen de Zwaanstraat, Bisschopsweg en Heiligenbergerweg) een bezoek aan het archeologisch centrum. Zo'n 30 mensen zorgden voor een stampvolle expositieruimte, waar één van de archeologen een lezing gaf over archeologie in Amersfoort. Helaas konden er geen topvondsten uit het wijkje zelf getoond worden (die zijn er vooralsnog niet), maar gelukkig valt er meer dan genoeg te vertellen over vondsten elders uit Amersfoort. Dat het publiek dit ook erg interessant vond bleek wel uit de vele vragen.

Bouw-project

2008-04-02T14:15:00.003+02:00

Vanochtend een bezoek gebracht aan het Laak-gebouw in Vathorst, waar twee basisscholen gevestigd zijn. Voor groep 8 loopt hier een project over bouwen. Alle onderdelen van het bouwproces komen de komende weken aan bod, en archeologie hoort daar vanzelfsprekend bij. De kinderen waren erg enthousiast en het kostte nogal wat moeite om binnen de tijd te blijven, zo veel vragen waren er!

Verhalen van vroeger

2008-03-27T12:19:00.002+01:00

Vandaag een bezoek gebracht aan een groep senioren bij dagverzorging "de Stoutenborgh" in Hoevelaken. De verhalen en vondsten van opgravingen in de omgeving van Hoevelaken (Hogeweg en kasteel Stoutenburg) leidden tot talloze verhalen van de oudjes zelf; het merendeel woont al tientallen jaren in de omgeving en de archeoloog heeft vandaag weer een hoop bijgeleerd over de geschiedenis van dit gebied. Veel verhalen van vroeger dus!

aspirant-archeoloog

2008-03-26T15:09:00.002+01:00

Een druk bezochte open woensdagmiddag vandaag. Onder de bezoekers een Opa met zijn twaalfjarige kleinzoon. Het ventje bleek erg geïnteresseerd te zijn in archeologie en vastbesloten te zijn hier zijn werk van te gaan maken. Het bezoek aan het archeologisch centrum, en aan de opgraving bij de Westsingel maakte hem alleen maar enthousiaster. Het heeft er alle schijn van dat we er over een paar jaar weer een collega bij hebben.....

Snuffelstage - 2

2008-03-25T16:04:00.002+01:00

Na een lang weekend vanwege Goede Vrijdag en Pasen zijn we vandaag weer volop aan de slag gegaan bij de Westsingel, ondanks de sneeuwbuien en het plotselinge onweer. Vorige week werden we ondersteund door een snuffelstagiare en ook deze week mogen we een extra paar handen op de opgraving verwelkomen. Vandaag en morgen loopt onze nieuwe stagiaire mee op de opgraving. Veel succes!

Wagenwiel

2008-03-18T16:04:00.003+01:00

Vandaag hebben we bij de opgraving aan de Westsingel een waterput opgegraven. Onderin vonden we een wagenwiel, dat als fundering is gebruikt voor de stapels plaggen die de putwand vormden. De put dateert uit de 17de eeuw. Op de foto zie je de plaggenput voordat we de onderkant bereikt hadden. Je kan duidelijk de donkere plaggen zien zitten in de buitenring van de put.

Snuffelstage

2008-03-17T14:56:00.000+01:00

Sinds vanochtend hebben we een extra paar handen op de opgraving. Een scholiere van een middelbare school loopt een weekje met ons mee in het kader van een snuffelstage. Na wat bedenkelijke blikken naar de modderpoel in de opgravingsput worden de eerste vondsten gedaan en wordt onze stagiaire steeds enthousiaster. Veel succes deze week!

Verslag

2008-03-12T12:17:00.002+01:00

Enkele weken geleden kwam er een enthousiaste scholier een kijkje nemen in de keuken van de archeoloog. Vandaag kwam zijn verslag van het bezoek binnen. Heel erg bedankt!

Ik ben met de meester naar de archeoloog
geweest. We zijn op het centrum geweest en op een opgraving.
Op het centrum liet hij allemaal spullen zien die ze gevonden hadden.
Ze hadden dobbelstenen laten zien die heel klein waren want het was in die tijd verboden
Te dobbelen en kleine dobbelstenen waren makkelijk te verbergen
Ook hadden ze een schoen dat is heel bijzonder want leer
rot weg,deze was in een put gevonden dus is die bewaard gebleven
En kinderen spelden met botjes van de slager
In die botjes hadden ze een spijker geslagen die zeden ze overeind
En met een botje moest je ze omgooien hoe meer spijkers in het bot zaten hoe meer punten je kreeg.
Ze hadden een kanon mortier en geweer kogels. De mortier was heel zwaar.
Je kon de bal bijna niet tillen .van de kanonskogels waren Er twee verschillende, een stenen en een ijzeren, de stenen was groter maar de ijzeren zwaarder.

Toen gingen we naar de opgraving daar hadden ze twee putten gevonden.
Eentje was ingestort en de andere niet. Je zag ook verkleuringen van de gaten waar de putten in zijn gebouwd ze lieten ook een oude stal en een smid zien. Ze hadden ook een kaart gemaakt van de opgraving, die was precies op schaal gemaakt.
Ze hadden een gootje gevonden daar lagen allemaal dingen in,ook een klein potje.

Toen we terug gingen, gingen we naar boven daar waren ze alle vondsten en bronnen
aan het registreren. Het was een moeilijk verhaal maar ik snapte het wel een beetje.
En toen gingen we weer .

Het was heel intersant en leuk .Het mooiste vond ik de speel botjes.

Amersfoort onder ons deel 7

2008-03-04T12:51:00.001+01:00

Weer een opgravingsrapport, vers van de pers. Amersfoort onder ons deel 7 is uit, het verslag van het archeologisch noodonderzoek onder de vloer van café Marktzicht.

Kroniek is uit!

2008-02-27T11:56:00.000+01:00

De eerste Kroniek van dit jaar is uit, en wij staan er in met een artikel over de opgraving bij de Schammer, in Leusden.

De Kroniek is gratis op te halen bij het Archeologisch Centrum, open op alle woensdagmiddagen tussen 2 en half 5.

Westsingel, week 2

2008-02-25T12:19:00.000+01:00

DNA?

2008-02-22T19:03:00.002+01:00

Nou, dat was interessant, dat congres over oud-dna onderzoek, vandaag. Na een hoeveelheid 'helden'verhalen over de fantastische toepassingen van dna onderzoek binnen de archeologie, blijf ik wachten op een verhaal over de wel-en-niet mogelijkheden van dergelijk onderzoek voor een stadarcheoloog. En dat komt niet echt uit de verf... Er kan veel, maar wat is zinvol? Ik concludeer dat oud-dna onderzoek nog redelijk in de kinderschoenen staat - althans, hier in Nederland. Moet DNA onderzoek bij ons in Amersfoort standaard worden? Ik denk het niet... nog niet. Misschien moeten we voortaan wél standaard dna-monsters nemen (een kies trekken lijkt voldoende) en invriezen, dan hebben we die alvast veilig gesteld. Als er dan specifieke vragen tijdens het skeletonderzoek ontstaan, kunnen we als nog besluiten de desbetreffende monsters te laten onderzoeken. Ik blijf voorlopig de ontwikkelingen volgen en zal dan een beslissing nemen. Voorlopig hebben we geen opgravingen met menselijk skeletmateriaal, dus ik heb nog even. Maar wat ik ook heb geleerd is dat dna onderzoek niet alleen zinvol kan zijn bij menselijk materiaal, maar ook zeker toepassing heeft bij dierlijk en plantaardig materiaal, en dat, dat vinden we behoorlijk veel en vaak.