Een nieuw rapport

Deze week van de drukker: Amersfoort Onder Ons. Onderzoek gedaan in 2012 aan de Energieweg in Amersfoort. Het rapport is verkrijgbaar bij het Centrum voor Archeologie, Langegracht 11. Kosten € 5,-

Koppelweg

Vandaag zijn we begonnen met een proefsleuvenonderzoek op een groot terrein langs de Koppelweg in het verlengde van de Grote Koppel. Hoewel dit gebied net buiten de Middeleeuwse ommuurde stad lag weten we dat er in deze omgeving vanaf de Late Middeleeuwen veel activiteit is geweest. Zo hebben hier langs de Grote koppel pakhuizen, molens en industrie gestaan. Meteen in de eerste meters van de eerste proefsleuf is het al raak; bakstenen funderingen die op het eerste gezicht uit de 17de-18de eeuw dateren. De komende dagen hopen we meer te ontdekken, en te kunnen vast stellen of deze funderingen echt uit de 17de-18de eeuw dateren. Het is in ieder geval prachtig weer; we hebben wel eens onderzoeken in de maand November gedaan waar de weergoden ons minder goed gezind waren......

Prehistorische grafheuvels in de Stompert

Langs de van Weerden Poelmanweg van Soestduinen naar Soesterberg vinden we ter hoogte van parkeerplaats De Bergjes het natuurgebied de Stompert. In dit bos liggen tussen de heideveldjes en stuifduinen ook acht bijzondere heuvels verborgen. Het zijn prehistorische grafheuvels; heuvels opgeworpen over het lichaam van een overleden persoon. De dode werd begraven met wapens of werktuigen en een rijk versierde aardewerken beker met daarin voedsel of drank. De heuvels werden opgeworpen met zand en gras- en heideplaggen en waren oorspronkelijk met een greppel of palenkrans omgeven. De grafheuvels in de Stompert zijn opgeworpen in de late steentijd (laatneolithicum, ca. 2900-2000 voor Chr.) toen de doden nog begraven werden. Gedurende de bronstijd (2000-750 voor Chr.) en ijzertijd (750-50 voor Chr.) werden de doden niet langer begraven, maar gecremeerd. De verbrande resten werden in een urn of in een doek gedaan, waarna deze in een reeds bestaande grafheuvel werd bijgezet. Er was dus sprake van een continu besef van de functie en betekenis van deze grafheuvels. Na de ijzertijd raakten de heuvels echter meer in de vergetelheid en werden deze heilige of misschien wel griezelige plaatsen met rust gelaten. In 1989 werden plannen ontwikkeld om van het gebied een militair oefenterrein te maken. Enige alerte burgers wezen de gemeente echter op het historisch belang van dit deel van Soest, waarna medewerkers van de toenmalige Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek acht heuvels onderzochten. Opnieuw werd vastgesteld dat het hier om een grafheuvelcomplex ging en daarmee waren de militaire plannen van de baan. De grafheuvels vormden ooit markante herkenningspunten in het relatief vlakke heidelandschap. Heide heeft inmiddels grotendeels plaatsgemaakt voor aangeplant bos. Een inspectie in 2011 liet ons zien dat een aantal heuvels sterk aangetast was door konijnengangen en door bomen waarvan de wortels bij het omwaaien soms de halve heuvel meegesleurd hadden. Ook het vroegere archeologisch onderzoek had haar sporen nagelaten. De heuvels zijn in het verleden beroofd van de grafgiften. De oorspronkelijke graven met het lijksilhouet van de overledene zijn nog wel aanwezig onder de heuvels. In 2013 hebben we acht grafheuvels in de Stompert opgeknapt met behulp van de gemeente Soest en de boswachter. Hierdoor zijn de heuvels weer beter herkenbaar en blijven deze bijzondere monumenten bewaard voor de toekomst. Ze zijn nu ook mooi zichtbaar voor wandelaars in het gebied. Afgelopen week werd op de parkeerplaats De Bergjes, bij de ingang naar de Stompert, een informatiebord over de grafheuvels onthuld door Soester wethouder van Recreatie mevr. Yvonne Kemmerling.

Werk aan de winkel

Op het Centrum voor Archeologie, heerst altijd bedrijvigheid. Opgraving of niet, iedereen is altijd bezig met de nawerkingen van een opgraving. Als de archeologen buiten hard werken is het binnen niet anders. Het start altijd met het wassen van de vondsten die zijn binnengebracht. Het wassen is vaak een hele klus. Het moet grondig en zeker ook secuur worden gereinigd. Hier zijn zelfs twee medewerkers druk met het reinigen van "wat gevonden is" op een opgraving.

Maand van de geschiedenis

VRIEND & VIJAND In verband met al weer de vijfde ‘Maand van de Geschiedenis’ zal ook onze Scheplog-vitrine in het teken staan van het thema ‘Vriend & Vijand’. Dit thema is van alle tijden, evenzeer van nu.‘Vriend & Vijand’ vormen samen de geschiedenis van onze stad en haar burgers. Aan de hand van diverse vondsten proberen wij uit te beelden hoe voormalige vrienden vijanden kunnen worden. Eén drinkkan, met daarop een afbeelding van Filips II en rond 1890 gevonden in de Stovestraat, steekt in dit verband wel heel wrang af. Onder de afbeelding van Filips II staat de vredeswens PAX ICH BEGERT oftewel IK WENS VREDE; helaas werd die vrede pas na 80 jaar oorlog gesloten. Vanaf 1 oktober allemaal te zien in ons Centrum aan de Langegracht 11; open woensdag van 14.00-16.30 uur. Voor de liefhebbers licht er tevens aanvullende informatie met daarin het verhaal achter het zogenaamde ‘kraakporselein’.

Liendertseweg

Het Centrum voor Archeologie is op de Liendertseweg, na vooronderzoek, een hoofdonderzoek gestart. Reden hiervoor is, dat tijdens het vooronderzoek een aantal door mensen gegraven kuilen is gevonden. In deze kuilen is houtskool gevonden en één van deze houtskool monsters is door middel van de C14 methode gedateerd in het Vroeg Mesolithicum (rond 8000 v. Chr.)

Inmiddels hebbben we tijdens het vervolgonderzoek veel meer kuilen gevonden. Er worden coupes gezet, monsters gezeefd, om te onderzoeken waarvoor deze kuilen werden gebruikt.

Monumentendag 2014

Zaterdag waren wij samen met de andere monumenten in Amersfoort open voor het publiek. Het thema van dit jaar is reizen en dat vulden wij in met voorwerpen die vanuit allerlei verre streken onze stad bereikten.

Bij de opgravingen komen we die dan weer tegen en zo krijgen we een indruk van de contacten die onze inwoners vroeger met buitenlandse streken hadden.

Zo was de ton te zien die ooit vol met wijn uit Duitsland kwam en in Amersfoort zijn leven voortzette als onderdeel van een waterput. En zo waren er nog tal van andere gebruiksvoorwerpen te zien met het land van herkomst.

Wie dit alles gemist heeft krijgt nog een kans om de voorwerpen te zien tijdens onze reguliere openingstijden elke woensdagmiddag.

Deze zaterdag was voor ons een groot succes met een ongekend hoog bezoekersaantal van boven de vierhonderd. En daaronder zagen wij een groot aantal kinderen en jongelui, prachtig is dat!

Open Monumentendag

Op zaterdag 13 en zondag 14 september is het open Monumentendag. Ook het CAR (Centrum voor Archeologie) is open; op zaterdag 13 september tussen 10.00 en 17.00 uur bent u van harte welkom.
Medewerkers en vrijwilligers van het CAR staan voor u klaar om u rond te leiden en uw vragen te beantwoorden.....
Het thema: op reis heeft ons geinspireerd de vondsten uit het buitenland voor u uit te lichten, ondermeer Glas uit Zwitserland, een theepotje uit Engeland, afijn komt u zelf maar kijken.

http://www.openmonumentendag.nl/

Tekenen voor publicaties

Onze tekenaar is er maar druk mee; tientallen aardewerkscherven uit de IJzertijd worden nauwkeurig getekend voor de publicatie van de opgravingen langs de Hogeweg. Een tekening zegt vaak meer dan een foto; technische details kunnen bijvoorbeeld heel goed worden weergegeven. Dit alles vindt plaats op een speciaal voor dit doel gemaakte tekentafel, met een lichtbak.

Een Grape

"Zo'n 500 jaar geleden is in een klein plaatsje hier niet al te ver vandaan een (lood)bronzen ketel begraven..."
Het klinkt als een stripverhaal, alleen is het nu een keer een waargebeurd verhaal. Het CAR heeft tijdens een archeologische begeleiding in Spakenburg een loodbronzen grape gevonden. Een grape is een Middeleeuwse kooppot op drie poten. Dergelijke kookpotten worden wel vaker gevonden, maar zijn in deze omgeving niet eerder in (lood)brons aangetroffen. De grape was niet meer heel, ze is tijdens eerdere graafactiviteiten beschadigd en gebroken, desondanks zijn vrijwel alle scherven aangetroffen. De grape wordt nu gereinigd en geconserveerd door onze metaalspecialisten en kan te zijner tijd worden bezichtigd in de tentoonstellingsruimte van het CAR aan de Langegracht.